Cepte soru çözAYTDenemeMatematik

AYT

AYT Matematik deneme — ücretsiz, 40 soru, çözümlü

  • 40 soru
  • Her yanlış, bir doğrunun 1/4 kadarını götürür
  • Ücretsiz

AYT denemesinin Matematik bölümü — 40 soru. Şıkları işaretle, en altta Bitir’e bas; doğru, yanlış ve netini gör.

Bu deneme, uygulamadaki 1. Deneme ile aynıdır. Soruları burada çözersen, bu denemeye uygulamada süre tutarak girmek istediğinde sorular sana artık yeni gelmez.

Sen çözerken hiçbir soru işaretlenmez — sınavdaki gibi. Cevaplar ve çözümler, bitirdiğinde açılır. İşaretlediklerin bu tarayıcıda saklanır; sekmeyi kapatsan da kaybolmaz.

1. soru

x açısı ikinci bölgede ve sin⁡x=35 olduğuna göre, cos⁡x değeri kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: A — −45

Kısaca — İkinci bölgede kosinüs negatif değer aldığından cos⁡x=−45 bulunur.

Temel trigonometrik özdeşliğimiz olan sin⁡2x+cos⁡2x=1 eşitliğinde verilen değeri yerine koyalım: (35)2+cos⁡2x=1  ⟹  cos⁡2x=1−925=1625. Buradan karekök alındığında cos⁡x=±45 elde edilir. x açısı ikinci bölgede (π2<x<π) olduğu için bu bölgede kosinüs negatif işaretlidir; dolayısıyla cos⁡x=−45 olur. Bölge işaretine dikkat etmeyenler pozitif olan 45 değerine kapılabilir.

2. soru

log⁡2(log⁡381)

ifadesinin değeri kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: E — 2

log⁡381=4 olduğundan ifade log⁡24=2 olur.

3. soru

a ve b birer gerçel sayı olmak üzere, gerçel sayılar kümesi üzerinde sürekli olan f fonksiyonu

f(x)={2x,x<1ax+b,1≤x≤4x+1,x>4

biçiminde tanımlanıyor.

Buna göre a+b toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: E — 2

Kısaca — Verilen parçalı fonksiyonun x=1 noktasında sürekli olması için a+b=2 olmalıdır; soru doğrudan a+b toplamını sorduğundan cevap 2’dir.

Tanıma göre fonksiyonun parçalanma noktaları x=1 ve x=4’tür. Fonksiyon gerçel sayılar kümesinde sürekli olduğundan x=1’de sağdan limit soldan limite eşit olmalıdır: lim⁡x→1−2x=2(1)=2 ve lim⁡x→1+(ax+b)=a+b olduğundan doğrudan a+b=2 eşitliği bulunur. İstenirse x=4’teki süreklilikten 4a+b=4+1=5 yazılarak a=1 ve b=1 değerleri tek tek de hesaplanabilir. İlk kritik noktadan doğrudan aranan toplama ulaşılabildiğini fark etmek pratik bir çözüm sağlar.

4. soru

Türevlenebilir f ve g fonksiyonları için f(2)=3, f′(2)=−1, g(2)=4 ve g′(2)=6 değerleri veriliyor. h fonksiyonu, h(x)=x2⋅f(x)−g(x)x biçiminde tanımlanıyor.

Buna göre, h′(2) değeri kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: A — 6

Kısaca — h′(2) türevinin değeri 6’dır.

h(x) fonksiyonunun türevini bulmak için ilk terime çarpım kuralını, ikinci terime ise bölüm kuralını uygulayalım: h′(x)=[2x⋅f(x)+x2⋅f′(x)]−g′(x)⋅x−g(x)⋅1x2 olur. Şimdi verilen x=2 değerlerini yerine yazalım: çarpım türevi kısmı 2(2)⋅f(2)+22⋅f′(2)=4(3)+4(−1)=12−4=8 gelir. Bölüm türevi kısmı ise g′(2)⋅2−g(2)22=6⋅2−44=12−44=84=2 olur. Bu iki sonucu birleştirdiğimizde h′(2)=8−2=6 değerini elde ederiz. Bölüm türevinin önündeki eksi işaretini dağıtırken işaret hatası yapmak seni yanlış sonuçlara sürükleyebilir, işlem adımlarını dikkatle takip etmelisin.

5. soru

(2x−1x)6

ifadesinin açılımındaki x2’li terimin katsayısı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: A — 240

Genel terim (6k)(2x)6−k(−1x)k=(6k)26−k(−1)kx6−2k’dir. 6−2k=2 için k=2 olup katsayı (62)⋅24⋅1=15⋅16=240’tır.

6. soru

Dört basamaklı A52B doğal sayısı hem 9 hem de 11 ile tam bölünmektedir.

Buna göre A⋅B çarpımı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: B — 28

Kısaca — Verilen koşulları sağlayan A52B sayısında A⋅B çarpımı 28’dir.

11 ile bölünebilme kuralı için basamaklar sağdan sola +,−,+,− şeklinde işaretlenirse +B−2+5−A=B−A+3=11k elde edilir. A ve B birer rakam olduğundan bu fark ancak 0 olabilir ve A−B=3 bağıntısına ulaşılır. 9 ile bölünebilme için rakamlar toplamı A+5+2+B=A+B+7=9m olmalıdır, bu da A+B=2 veya A+B=11 demektir. A−B=3 olduğundan A+B=2 olamaz; taraf tarafa toplandığında A+B=11 ve A−B=3 eşitliklerinden A=7 ve B=4 bulunur. Buradan çarpım A⋅B=7⋅4=28 olarak hesaplanır.

7. soru

Bir pastanede 3 çeşit kek ve 4 çeşit kurabiye vardır. Müşteri ya bir kek ya da bir kurabiye alacak, ardından 5 çeşit içeceğin birini seçecek ve son olarak 2 çeşit sosun birini ekleyebilecek ya da sos almayabilecektir.

Buna göre, müşteri siparişini kaç farklı şekilde oluşturabilir?

Cevabı göster

Cevap: E — 105

Kısaca — Müşteri siparişini 105 farklı şekilde oluşturabilir.

İlk aşamada kek veya kurabiyeden biri seçileceğinden toplama ilkesiyle 3+4=7 seçenek vardır. İkinci aşamada 5 çeşit içecek arasından seçim yapılır. Son aşamada ise 2 çeşit sosun yanı sıra “sos almama” durumu da geçerli bir tercih olduğundan 2+1=3 durum oluşur. Bu aşamalar ardışık olarak tamamlandığı için çarpma ilkesiyle 7×5×3=105 sipariş oluşturulur; sos almama tercihini atlayarak 70 sonucuna düşmemeye dikkat etmelisin.

8. soru

a bir gerçek sayı olmak üzere

x2−2ax+(a+2)>0

eşitsizliğinin her gerçek x için sağlanması isteniyor.

Buna göre, a’nın alabileceği tam sayı değerlerinin toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 1

Kısaca — a parametresinin alabileceği tam sayı değerlerinin toplamı 1’dir.

İkinci dereceden bir ifadenin tüm gerçel sayılarda daima pozitif olması için başkatsayısının pozitif (1>0) ve diskriminantının sıfırdan küçük (Δ<0) olması gerekir. Buradan Δ=(−2a)2−4(1)(a+2)=4a2−4a−8<0 eşitsizliğini kurup her terimi 4’e bölersek a2−a−2<0  ⟹  (a−2)(a+1)<0 elde ederiz. Bu eşitsizlik −1<a<2 aralığını verir ve bu aralıktaki tam sayılar 0 ile 1 olup toplamları 0+1=1 bulunur. Δ≤0 alarak uç nokta olan 2’yi de dahil edenler toplamı 3 bularak yanılgıya düşebilir.

9. soru

x∈{1,2,…,20} olmak üzere

p: x çifttir.

q: x, 3’ün katıdır.

önermeleri veriliyor.

p⇒q önermesi yanlış olacak biçimde seçilebilecek x değerlerinin toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 74

p⇒q yalnızca p doğru q yanlışken yanlış olur: çift olup 3’e bölünmeyenler 2,4,8,10,14,16,20’dir. Toplam 74’tür.

10. soru

Çevresi 20 birim olan bir dikdörtgenin komşu kenar uzunlukları x ve y birimdir.

Bu dikdörtgenin alanı en fazla kaç birimkare olabilir?

Cevabı göster

Cevap: B — 25

Kısaca — Çevresi 20 birim olan dikdörtgenin alanı en fazla 25 birimkare olabilir.

Dikdörtgenin çevresi 2(x+y)=20 olduğundan komşu kenarların toplamı x+y=10, buradan da y=10−x elde edilir. Alanı tek değişkene bağlı bir fonksiyon olarak ifade ettiğimizde A(x)=x(10−x)=10x−x2 bağıntısına ulaşırız. Alanın en büyük değerini bulmak için türevi sıfıra eşitleriz: A′(x)=10−2x=0  ⟹  x=5 ve dolayısıyla y=5 bulunur. Böylece alan en fazla 5⋅5=25 birimkare olur. Toplamları sabit iki sayının çarpımının en büyük olması için sayıların birbirine eşit seçilmesi gerektiğini hatırlayabilirsin; kenarları 4 ve 6 seçenler 24 bulurken, çevre formülüyle alanı karıştıranlar doğrudan 20 değerine yönelebilir.

11. soru

Aşağıdaki dik üçgende dik kenarlar x+1 ve 2x, hipotenüs ise 2x+1 birim uzunluğundadır.

Buna göre, üçgenin alanı kaç birimkaredir?

Cevabı göster

Cevap: C — 6

Pisagor’dan (x+1)2+(2x)2=(2x+1)2 yazılır. Sadeleştirince x2−2x=0 ve x=2 bulunur. Dik kenarlar 3 ve 4 olup alan 12⋅3⋅4=6’dır.

12. soru

Dik koordinat düzleminde y=(x−1)(x−3) parabolünün, şekilde gösterildiği gibi, x eksenini kestiği noktalar A ve B, tepe noktası ise V’dir.

xyOABV

Buna göre ABV üçgeninin alanı kaç birimkaredir?

Cevabı göster

Cevap: E — 1

Kısaca — ABV üçgeninin alanı 1 birimkaredir.

Parabolün y=(x−1)(x−3) denkleminde y=0 yazıldığında x eksenini kestiği noktalar x=1 ve x=3 olarak bulunur; grafikte görüldüğü gibi bu noktalar A(1,0) ve B(3,0) olup taban uzunluğu ∣AB∣=3−1=2 birimdir. Tepe noktası V’nin apsisi köklerin tam ortası olan r=1+32=2 değeridir; ordinatı ise k=f(2)=(2−1)(2−3)=−1 olarak bulunur. Dolayısıyla V(2,−1) noktasının x eksenine yani tabana olan dik uzaklığı h=∣−1∣=1 birimdir. Buradan üçgenin alanı Alan(ABV)=taban⋅yu¨kseklik2=2⋅12=1 birimkare gelir. Taban ile yüksekliği çarptıktan sonra ikiye bölmeyi unutmak en yaygın hata olarak 2 çeldiricisine yol açar.

13. soru

k ve m birer pozitif tam sayı olmak üzere, 12!+13! sayısı 2k ve 3m sayılarına tam bölünmektedir.

Buna göre, k+m toplamının alabileceği en büyük değer kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 16

Kısaca — k=11 ve m=5 olduğundan k+m=16 bulunur.

Toplamı ortak çarpan parantezine alarak düzenleyelim: 12!+13!=12!(1+13)=14⋅12!=2⋅7⋅12!. 12! içindeki 2’nin en büyük kuvveti ⌊12/2⌋+⌊12/4⌋+⌊12/8⌋=6+3+1=10 olup 14’ten gelen 2 çarpanı da eklendiğinde k=10+1=11 olur. 12! içindeki 3’ün en büyük kuvveti ⌊12/3⌋+⌊12/9⌋=4+1=5 bulunur ve 14’te 3 çarpanı olmadığı için m=5’tir. Buradan k+m=11+5=16 elde edilir; parantez dışındaki 14’ün içindeki 2 çarpanını hesaba katmayıp k=10 almak 15 çeldiricisine düşüren temel hatadır.

14. soru

a bir tam sayı olmak üzere,

x2−2(a−1)x+a2−4a+5>0

eşitsizliği her x gerçel sayısı için sağlanmaktadır.

Buna göre, a’nın alabileceği en büyük değer kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: D — 1

Kısaca — a’nın alabileceği en büyük tam sayı değeri 1’dir.

Baş katsayısı pozitif (1) olan ikinci dereceden bir ifadenin tüm x gerçel sayıları için daima sıfırdan büyük kalması, parabolün x eksenini kesmemesi yani diskriminantının kesinlikle sıfırdan küçük olmasıyla mümkündür. İfadeye ait diskriminant incelendiğinde Δ=(−2(a−1))2−4⋅1⋅(a2−4a+5)=8a−16<0 eşitsizliği elde edilir. Buradan 8a<16 yani a<2 bulunur; bu koşula uyan en büyük tam sayı ise 1’dir. Eşitsizlik kesin pozitif (>0) olduğu halde kök olabileceğini varsayıp diskriminantı ≤0 alarak a=2 değerini seçmek sorudaki en çekici çeldiricidir.

15. soru

s(A)=4
s(B)=5
s(C)=3
s(D)=4
s(A∩C)=2
s(B∩D)=3

eşitlikleri veriliyor.

Buna göre, s((A×B)∪(C×D)) kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 26

İki çarpımın eleman sayıları 20 ve 12’dir. Kesişim (A∩C)×(B∩D) olup 6 elemanlıdır; birleşim 20+12−6=26 olur.

16. soru

Bir ABC üçgeninin kenar uzunlukları ∣BC∣=a, ∣AC∣=b, ∣AB∣=c olmak üzere

a2=b2+c2+bc

eşitliği sağlanıyor.

m(∠BAC)=x olmak üzere tan⁡x değeri kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: E — −3

Kısaca — Kosinüs teoreminden cos⁡x=−12 elde edilir; x=120∘ geniş açısının tanjantı −3 değerini alır.

ABC üçgeninde A açısına göre Kosinüs teoremi a2=b2+c2−2bccos⁡x şeklinde yazılır. Soruda verilen a2=b2+c2+bc bağıntısıyla eşitlendiğinde −2bccos⁡x=bc olur ve buradan cos⁡x=−12 bulunur. Bir üçgenin iç açısı için kosinüsü −12 olan açı x=120∘’dir. İkinci bölgede tanjant negatif olduğundan tan⁡120∘=−tan⁡60∘=−3 elde edilir.

17. soru

Derecesi en fazla 3 olan bir P(x) polinomuna ait bazı değerler aşağıdaki tabloda verilmiştir.

x0123P(x)23614

Buna göre P(4) kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 30

Kısaca — Tablodaki ardışık x değerlerine karşılık gelen P(x) farkları incelendiğinde üçüncü farkın sabitliği sayesinde P(4)=30 bulunur.

Tabloda verilen x=0,1,2,3 değerleri için P(x) sırasıyla 2,3,6,14 olarak verilmiştir. Ardışık terimler arasındaki birinci farklar 1,3,8; bu farkların farkı olan ikinci farklar 2,5; üçüncü fark ise 5−2=3 olur. Polinomun derecesi en fazla 3 olduğundan üçüncü farklar sabit kalmalıdır; bu kural gereği bir sonraki ikinci fark 5+3=8 ve bir sonraki birinci fark 8+8=16 olur. Buradan P(4)=14+16=30 olarak hesaplanır. Farkların büyümesini sabit kabul edip bir sonraki artışı eksik hesaplayanlar 26 veya 28 çeldiricisine yönelebilir.

18. soru

f(x)=5−x2 fonksiyonunun [−2,3] aralığındaki grafiği aşağıda verilmiştir.

−2−1123−5−4−3−2−1123456xyy=f(x)(−2,1)(0,5)(3,−4)

y=f′(x) grafiği ile x ekseni arasında [−2,3] aralığında kalan alan kaç birimkaredir?

Cevabı göster

Cevap: C — 13

Kısaca — f′(x)’in işaret değiştirdiği tepe noktasını dikkate alarak integralleri topladığımızda alan 13 birimkare olur.

y=f′(x) eğrisi ile x ekseni arasındaki alan ∫−23∣f′(x)∣ dx integrali ile bulunur. f(x)=5−x2 olduğundan f′(x)=−2x’tir; türev x=0’da işaret değiştirir. [−2,0] aralığında f′(x)≥0 olduğundan alan ∫−20(−2x) dx=[−x2]−20=4 birimkaredir. [0,3] aralığında ise f′(x)≤0 olduğundan alan ∫032x dx=[x2]03=9 birimkaredir. Toplam alan 4+9=13 birimkaredir (grafikteki tepe noktasından da görüleceği üzere bu değer fonksiyonun toplam artış ve azalış miktarlarının toplamı olan (5−1)+(5−(−4))=13’e karşılık gelir).

19. soru

Bir okulun iki şubesindeki robotik ve tiyatro çalışmalarına katılan öğrenci sayıları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Her öğrenci yalnızca kendi şubesinde sayılmıştır.

ŞubeRobotikTiyatroHer ikisi11-A86311-B794

Bu çalışmalardan en az birine katılan öğrenciler arasından rastgele bir öğrenci seçiliyor.

Seçilen öğrencinin her iki çalışmaya da katılıyor olma olasılığı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: B — 723

Kısaca — En az bir çalışmaya katılan 23 öğrenci arasından her ikisine katılan 7 öğrenci seçilme olasılığı 723’tür.

Tablodaki verilere göre her şube için en az bir çalışmaya katılan öğrenci sayısını birleşim formülüyle (s(R∪T)=s(R)+s(T)−s(R∩T)) hesaplarız. 11-A şubesinde 8+6−3=11 öğrenci, 11-B şubesinde ise 7+9−4=12 öğrenci en az bir çalışmaya katılmıştır; böylece örnek uzayımız 11+12=23 öğrenciden oluşur. Her iki çalışmaya da katılan öğrenciler ise tablonun son sütunundaki 3+4=7 öğrencidir. Kesişimi çıkarmayı unutup toplam öğrenci sayısını 8+6+7+9=30 alanların aksine, doğru payda 23 olduğundan aranan olasılık 723 olarak bulunur.

20. soru

Gerçek sayılarda türevlenebilir bir F fonksiyonu için

F′(x)=(x+1)(x2+2x+3)2
F(0)=2

eşitlikleri veriliyor.

Buna göre, F(1) kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: E — 672

F(1)−F(0)=∫01F′(x) dx yazılır. u=x2+2x+3 dönüşümü bu integrali 12∫36u2 du=632 yapar; F(0)=2 eklenince F(1)=672 bulunur.

21. soru

a ve b birbirinden farklı tek pozitif tam sayılardır.

Buna göre, (a+b)(a−b) ifadesinin her zaman tam bölünebildiği en büyük doğal sayı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: D — 8

a+b=2m ve a−b=2n olup m+n=a tek olduğundan m ve n’den biri çifttir; 4mn her zaman 8’in katıdır ancak a=3, b=1 için sonuç 8 olup 16’ya bölünmez.

22. soru

[−3,4] aralığında tanımlı sürekli bir f fonksiyonunun grafiği verilmiştir.

−4−3−2−112345−3−2−1123xyOy=f(x)

∣x∣≤4 olmak üzere g(x)=f(∣x∣−1) fonksiyonu tanımlanıyor.

Buna göre, g(x)=1 denkleminin gerçel köklerinin çarpımı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: B — 4916

Kısaca — Tanım kümesi sınırlarına uyan kökler ±12 ve ±72 olup çarpımları 4916’dır.

Grafikte y=1 doğrusu fonksiyonu t=−2, t=−12, t=52 ve t=72 noktalarında keser. t=∣x∣−1 eşitliğinde mutlak değer negatif olamayacağından ∣x∣=t+1≥0 olmalıdır; bu yüzden t=−2 elenir. Ayrıca ∣x∣≤4 tanım kümesi sınırı gereği t=72 için ∣x∣=4,5>4 olduğundan bu kök de elenir. Geriye kalan t=−12 için ∣x∣=12  ⟹  x=±12 ve t=52 için ∣x∣=72  ⟹  x=±72 bulunur. Bu dört kökün çarpımı (−12)(12)(−72)(72)=4916 elde edilir.

23. soru

∣x2−4∣=3∣x−2∣ denkleminin tüm gerçek sayı köklerinin kareleri toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: D — 30

Kısaca — Denklemin kökleri {−5,1,2} olup kareleri toplamı 30’dur.

Sol taraftaki iki kare farkını mutlak değer içinde çarpanlarına ayırarak denklemi ∣x−2∣⋅∣x+2∣=3∣x−2∣ şeklinde yazmalısın. Tüm terimleri bir tarafa toplayıp ortak çarpan parantezine aldığında ∣x−2∣(∣x+2∣−3)=0 elde edilir. Buradan ilk kök ∣x−2∣=0  ⟹  x=2 olarak bulunur. Diğer çarpan ∣x+2∣=3 eşitliğini sağlayan kökler ise x=1 ve x=−5 olur. Üç kökün kareleri toplamı 22+12+(−5)2=4+1+25=30 çıkar; denklemin her iki tarafını doğrudan sadeleştirip x=2 kökünü kaybedenler 26 çeldiricisine takılır.

24. soru

Bir (an) dizisi için

a1=3
a2=7

eşitlikleri veriliyor. Her pozitif tam sayı n için

an+2=an+1−an

bağıntısı veriliyor.

Buna göre, a1+a2+⋯+a2026 toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 11

Kısaca — İndirgeme bağıntısı hesaplandığında dizinin 6 terimde bir periyodik olarak tekrarlandığı ve bir periyot toplamının 0 olduğu görülür; 2026’nın 6 ile bölümünden kalan 4 olduğundan ilk 4 terimin toplamı 11 bulunur.

Verilen kuralı ardışık terimlere uygulayarak örüntüyü görelim: a1=3, a2=7, a3=4, a4=−3, a5=−7, a6=−4 ve a7=3 olur. Gördüğün gibi dizi 6 terimde bir başa dönmektedir ve bir periyottaki terimlerin toplamı 3+7+4−3−7−4=0’dır. 2026=6⋅337+4 olduğundan ilk 2022 terim tam periyotlar oluşturarak birbirini sıfırlar. Geriye kalan son 4 terim dizinin ilk 4 terimine karşılık gelir ve toplamları 3+7+4−3=11 yapar.

25. soru

R∖{0,1} kümesinde tanımlı, gerçek değerli f fonksiyonu tanım kümesindeki her x için

f(x)+2f(x−1x)=x

eşitliğini sağlamaktadır.

Buna göre, f(2)+f(12)f(−1) değeri kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: B — −52

Bağıntıda sırasıyla x=2,12,−1 alınırsa A=f(2), B=f(12), C=f(−1) için A+2B=2, B+2C=12, C+2A=−1 elde edilir. Bu sistemden A=C=−13, B=76 bulunur ve (A+B)/C=−52 olur.

26. soru

m bir tam sayı olmak üzere

2sin⁡2x−(m+2)sin⁡x+m=0

denkleminin [0,2π) aralığında tam üç farklı çözümü olmasını sağlayan kaç farklı m değeri vardır?

Cevabı göster

Cevap: D — 3

Kısaca — sin⁡x=1 kökü bir çözüm getirdiğinden, denklemin tam üç çözümü olması için sin⁡x=m2 denklemi (−1,1) aralığında 2 çözüm üretmelidir; bu da m∈{−1,0,1} olmak üzere 3 farklı değer verir.

Verilen denklemi (2sin⁡x−m)(sin⁡x−1)=0 şeklinde çarpanlarına ayırırız. İlk olarak sin⁡x=1 denklemi [0,2π) aralığında yalnızca tek bir çözüm (x=π2) sağlar. Toplam çözüm sayısının tam üç olması için ikinci çarpan olan sin⁡x=m2 denkleminin bu aralıkta π2’den farklı iki kök vermesi gerekir. [0,2π) aralığında sinüsün iki farklı kök vermesi −1<m2<1 koşuluna bağlıdır; buradan −2<m<2 eşitsizliği bulunur. m tam sayı olduğundan m=−1,0,1 olmak üzere 3 farklı değer alabilir. Sınır değerleri olan m=±2 alındığında yalnızca tek kök geleceğini veya köklerin çakışacağını gözden kaçıranlar 5 ya da 4 seçeneklerine yönelebilir.

27. soru

p, q ve r birbirinden farklı pozitif tam sayılar olmak üzere A={log⁡2p,log⁡2q,log⁡2r} ve C={log⁡4p,log⁡4q,log⁡4r} kümeleri için s(A∩C)=2 ve pqr=128 olduğuna göre p+q+r toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 22

Taban değiştirme ile C’nin elemanları A’dakilerin yarısıdır. pqr=128=27 ve kesişimin 2 elemanlı olması sayıları 2, 4, 16 yapar; toplam 22’dir.

28. soru

a ve b gerçel sayılar olmak üzere f(x)=(x2+a)(x2+b) fonksiyonu veriliyor. Grafiğin x=1 apsisli noktasındaki teğeti orijinden geçmektedir. Grafiğin x=2 apsisli noktasındaki teğetinin eğimi, x=1 apsisli noktasındaki teğetinin eğiminin 3 katıdır.

Buna göre, (a−b)2 kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: E — 48

S=a+b ve P=ab denirse f(x)=x4+Sx2+P ve f′(x)=4x3+2Sx olur. İlk teğetin orijinden geçmesi f(1)=f′(1), yani P=S+3 verir. Eğim koşulundan 32+4S=3(4+2S) ve S=10 bulunur. Böylece P=13 ve (a−b)2=S2−4P=48 olur.

29. soru

Gerçek sayılarda tanımlı bir f fonksiyonunun grafiği aşağıda verilmiştir.

−3−2−1123456−2−112345678xy

g(x)=ax+b doğrusal fonksiyonu g(0)=3 koşulunu sağlamaktadır. Gerçek sayılarda tanımlı h(x)=f(x)⋅g(x) fonksiyonunun x=2 noktasında da sürekli olduğu biliniyor.

Buna göre, g(4) kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — −3

Grafikten lim⁡x→2f(x)=4 ve f(2)=1 okunur. Çarpımın sürekliliği 4g(2)=g(2), yani g(2)=0 verir; g(0)=3 ile a=−32, b=3 ve g(4)=−3 bulunur.

30. soru

Şekilde çapı [AB] olan O merkezli birim yarım çember verilmiştir. A, B, C bu sırayla doğrusaldır ve AD⊥AC’dir. [DC], yarım çembere P noktasında teğettir. m(∠ACD)=α’dır.

αAOBCDP

∣AD∣ uzunluğu aşağıdakilerden hangisine eşittir?

Cevabı göster

Cevap: B — 1+sin⁡αcos⁡α

OP⊥DC ve OP=1 olduğundan OPC dik üçgeninde OC=1/sin⁡α bulunur. AC=1+1/sin⁡α olduğuna göre AD=ACtan⁡α=(1+sin⁡α)/cos⁡α’dır.

31. soru

Bir küpün cisim köşegeninin uzunluğu 33 cm’dir.

Buna göre, bu küpün yüzey alanı kaç cm2’dir?

Cevabı göster

Cevap: D — 54

Kısaca — Cisim köşegeninden küpün bir ayrıtı 3 cm bulunur ve toplam yüzey alanı 54 cm2 olur.

Bir ayrıtının uzunluğu a olan bir küpte cisim köşegeni üç boyutlu Pisagor bağıntısıyla e=a2+a2+a2=a3 formülüyle hesaplanır. Verilen a3=33 eşitliğinden küpün bir ayrıtı a=3 cm olarak bulunur. Bir küp birbirine eş 6 kare yüzden oluştuğundan toplam yüzey alanı 6a2 formülüyle bulunur; buradan Alan=6⋅32=6⋅9=54 cm2 elde edilir. Yüzey alanı yerine küpün hacmini (a3=27) ya da yalnızca yanal alanını (4a2=36) hesaplamamaya dikkat etmelisin.

32. soru

m pozitif bir gerçek sayı olmak üzere d1:y=mx+5 ve d2:y=mx−3 paralel doğruları arasındaki uzaklık 4 birimdir.

Buna göre, m değeri kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: E — 3

Kısaca — m sayısının değeri 3’tür.

Doğruları mx−y+5=0 ve mx−y−3=0 şeklinde genel doğru denklemine dönüştürerek paralel doğrular arası uzaklık formülünü uygulayabilirsin. Formülde yerine yazdığımızda d=∣5−(−3)∣m2+(−1)2=8m2+1=4 eşitliğini elde ederiz. Buradan m2+1=2 olur ve her iki tarafın karesini aldığımızda m2+1=4  ⟹  m2=3 bulunur. m pozitif bir gerçek sayı olarak verildiğinden m=3 olarak belirlenir; m2+1=4 aşamasında 1’i karşıya geçirmeyi unutarak m=2 bulmak en yaygın dikkatsizlik tuzaklarındandır.

33. soru

Merkezleri O1 ve O2, yarıçapları 6 ve 8 birim olan iki çember A ve B noktalarında kesişiyor. O1O2=10 birimdir.

O₁O₂AB

Buna göre, O1AO2B dörtgeninin alanı kaç birimkaredir?

Cevabı göster

Cevap: C — 48

Kısaca — O1AO2B dörtgeninin alanı 48 birimkaredir.

O1AO2 üçgeninin kenar uzunlukları 6, 8 ve 10 birimdir. 62+82=102 eşitliği sağlandığından bu üçgen 6-8-10 özel dik üçgenidir ve dik açı A köşesindedir (m(∠O1AO2)=90∘). Simetriden dolayı alttaki O1BO2 üçgeni de aynı kenarlara sahip eş bir dik üçgendir. Şekilde sarı renkle taranmış O1AO2B dörtgeni, hipotenüsleri ortak olan bu iki eş dik üçgenin birleşiminden oluşur. Bir dik üçgenin alanı 6⋅82=24 birimkare olduğundan, dörtgenin toplam alanı 2⋅24=48 birimkare bulunur.

34. soru

Dik koordinat düzleminde x2+y2−6x+8y−11=0 çemberi veriliyor.

Buna göre bu çember üzerindeki noktaların orijine olan uzaklıklarının en küçük değeri kaç birimdir?

Cevabı göster

Cevap: B — 1

Kısaca — Çemberin merkezinin orijine uzaklığı 5 ve yarıçapı 6 birim olduğundan çemberin orijine en kısa uzaklığı 6−5=1 birimdir.

Genel denklemi verilen x2+y2−6x+8y−11=0 ifadesini tam kare biçimine dönüştürürsek (x−3)2−9+(y+4)2−16−11=0  ⟹  (x−3)2+(y+4)2=36 elde edilir. Bu denklemden çemberin merkezi M(3,−4) ve yarıçapı r=36=6 birim bulunur. Merkezin O(0,0) orijinine olan uzaklığı Pisagor bağıntısıyla OM=32+(−4)2=5 birimdir. OM<r (5<6) olduğundan orijin noktası çemberin iç bölgesinde kalır. Dolayısıyla çember üzerindeki noktaların orijine olan en küçük uzaklığı r−OM=6−5=1 birim olur. Orijinin çemberin dışında olduğunu varsayıp OM−r hesabı yapmaya çalışanlar veya doğrudan sıfırı işaretleyenler yanılgıya düşer.

35. soru

ABCD karesinin iç bölgesinde alınan bir P noktasının köşelere olan uzaklıkları ∣PA∣=3 cm, ∣PB∣=4 cm ve ∣PC∣=5 cm’dir.

Buna göre, ∣PD∣ kaç cm’dir?

Cevabı göster

Cevap: A — 32

Kısaca — Dikdörtgen ve karede karşılıklı köşelere olan uzaklıkların kareleri toplamı eşit olduğundan ∣PD∣=32 cm bulunur.

Bir karenin veya dikdörtgenin düzlemindeki herhangi bir P noktası için karşılıklı köşelere olan uzaklıklar arasında ∣PA∣2+∣PC∣2=∣PB∣2+∣PD∣2 bağıntısı geçerlidir. Verilen değerleri yerine yazdığımızda 32+52=42+∣PD∣2 eşitliğini elde ederiz. Buradan 9+25=16+∣PD∣2  ⟹  34=16+∣PD∣2  ⟹  ∣PD∣2=18 bulunur. Karekök alındığında ∣PD∣=18=32 cm çıkar. 3-4-5 üçgeni refleksine kapılarak doğrudan 4 seçeneğine yönelmek en yaygın çeldiricidir.

36. soru

A(−4,1) ile B(2,7) noktalarını birleştiren [AB] doğru parçası üzerinde bir P noktası bulunuyor. P noktasının y-eksenine göre simetriği Q olarak adlandırılıyor ve Q noktasının y=2x+1 doğrusu üzerinde olduğu biliniyor. Şekilde [AB], simetrik P ve Q noktaları ile Q’nun üzerinde bulunduğu doğru aynı koordinat düzleminde gösterilmiştir.

xyABPQ

Buna göre, AP:PB oranı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: D — 45

Kısaca — P noktasının koordinatları ve y-eksenine göre simetriği olan Q noktası doğrularda yerine konulduğunda AP:PB oranı 45 bulunur.

A(−4,1) ve B(2,7) noktalarından geçen doğrunun eğimi m=7−12−(−4)=1 olup denklemi y=x+5 biçimindedir. Bu doğru parçası üzerindeki P noktası (x0,x0+5) olarak seçilirse, şekilde kesikli çizgiyle gösterilen y-eksenine göre simetriği Q(−x0,x0+5) olur. Grafikteki y=2x+1 doğrusu üzerinde yer alan Q noktası denklemi sağlamalıdır: x0+5=2(−x0)+1  ⟹  3x0=−4  ⟹  x0=−43 elde edilir. Apsisler arasındaki mesafeler incelendiğinde ∣xP−xA∣=−43−(−4)=83 ve ∣xB−xP∣=2−(−43)=103 olur; dolayısıyla APPB=8/310/3=45 bulunur. Oranı ters kurup PB:AP=54 almak en sık karşılaşılan dikkat hatasıdır.

37. soru

ℓ doğrusu x+2y=7 denklemiyle veriliyor. Dik koordinat düzlemindeki her noktaya sırasıyla y=−x doğrusuna göre yansıma, (4,1) vektörü kadar öteleme ve orijine göre simetri uygulanıyor.

Bu dönüşümler sonunda ℓ doğrusunun görüntüsü ℓ′ oluyor.

ℓ ile ℓ′ doğrularının kesişim noktası P olduğuna göre P noktasının koordinatları toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — 53

Kısaca — Dönüşen doğru ℓ′:2x+y=−2 bulunur; ℓ ile kesişimi P(−113,163) olup koordinatları toplamı 53’tür.

Düzlemdeki bir (x,y) noktası sırasıyla y=−x yansımasıyla (−y,−x), (4,1) ötelemesiyle (4−y,1−x) ve orijine göre simetriyle (X,Y)=(y−4,x−1) noktasına dönüşür. Eski koordinatları yeniler cinsinden çekersek x=Y+1 ve y=X+4 elde edilir. Bu bağıntılar ℓ:x+2y=7 denkleminde yazıldığında (Y+1)+2(X+4)=7  ⟹  2X+Y+2=0 doğrusu bulunur. ℓ ve ℓ′ doğrularının denklemleri (x+2y=7 ve 2x+y=−2) ortak çözüldüğünde kesişim noktası P(−113,163) çıkar. Buradan koordinatlar toplamı −113+163=53 olarak hesaplanır. Orijine göre simetride her iki koordinatın da işaret değiştirdiğini dikkate almamak çeldiricilere yönlendirir.

38. soru

Daire biçimindeki bir bisiklet tekerleğinde siyah bir jant teli, kadro üzerinde ise kırmızı ve mavi işaretler bulunmaktadır. Bisiklet ilerlerken siyah tel merkez etrafında döner; kırmızı ve mavi işaretler kadroya göre sabittir.

KırmızıMaviSiyah telO

Bu bisiklet aynı yönde

  • başlangıçtan itibaren 80 cm yol alınca siyah tel ilk kez mavi işaret ile,
  • 120 cm yol alınca siyah tel ilk kez kırmızı işaret ile,
  • 260 cm yol alınca siyah tel ikinci kez mavi işaret ile

üst üste gelmektedir.

Buna göre kırmızı ile mavi işaretler arasındaki dar açının ölçüsü kaç derecedir?

Cevabı göster

Cevap: D — 80

Kısaca — İki tam tur arasındaki farktan tekerleğin çevresi 180 cm ve işaretler arasındaki 40 cm’lik yaya karşılık gelen dar açı 80∘ bulunur.

Siyah jant teli mavi işaretle ilk kez 80 cm’de, ikinci kez 260 cm’de üst üste geldiğine göre aradaki mesafe tekerleğin tam bir turuna, yani çevresine eşittir: Çevre =260−80=180 cm. Kırmızı ve mavi işaretler arasındaki yay parçasını tel ilk turda 120−80=40 cm yol aldığında taramıştır. Tüm çevre (180 cm) 360∘’lik tam açıya karşılık geldiğinden, 40 cm’lik yayın merkez açısı 40180⋅360∘=80∘ olarak hesaplanır. Çevreyi 260 cm kabul etmek ya da yay uzunluğunu doğrudan 120 cm alarak oranlamak en yaygın çeldiricidir.

39. soru

Yarıçapı 15 birim olan daire biçimindeki bir kâğıttan 120∘ lik bir dilim kesilerek çıkartılıyor. Kalan kısım kenarları çakışacak biçimde birleştirilerek bir dik dairesel koni oluşturuluyor.

Buna göre, oluşturulan koninin yüksekliği kaç birimdir?

Cevabı göster

Cevap: E — 55

Kısaca — Kalan 240∘ lik dilimden oluşan koninin taban yarıçapı 10 birim ve Pisagor bağıntısıyla yüksekliği 55 birim bulunur.

120∘ lik dilim çıkartıldığında kalan dilimin merkez açısı α=360∘−120∘=240∘ olur. Bu açınım bir dik koniye dönüştürüldüğünde dairenin yarıçapı koninin ana doğrusu (l=15) olur. rl=α360∘ bağıntısından r15=240∘360∘=23  ⟹  r=10 birim bulunur. Koninin yüksekliği için h2+r2=l2 bağıntısı uygulandığında h=152−102=225−100=125=55 birim elde edilir. Koninin yüksekliğini taban yarıçapı (10) ile karıştırmamaya dikkat etmelisin.

40. soru

Pozitif koordinat eksenlerini A ve B noktalarında kesen d doğrusu P(2,3) noktasından geçmektedir. OAB üçgeninin alanı 12 birimkaredir. P noktasından geçen e doğrusu d doğrusuna diktir.

xyOdeABP

Buna göre, e doğrusunun x-eksenini kestiği noktanın apsisi kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: C — −52

Kısaca — e doğrusunun x-eksenini kestiği noktanın apsisi −52’dir.

d doğrusunun eksenleri kestiği noktalar A(a,0) ve B(0,b) (a,b>0) olsun. Alan(OAB)=ab2=12 olduğundan ab=24 birimkaredir. P(2,3) noktası doğru denklemi xa+yb=1’i sağladığından 2a+3b=1  ⟹  3a+2b=ab=24 elde edilir. Bu iki eşitlikten a=4 ve b=6 bulunur; dolayısıyla d doğrusunun eğimi md=−64=−32’dir. d doğrusuna dik olan e doğrusunun eğimi me=23 olur. P(2,3) noktasından geçen e doğrusunun denklemi y−3=23(x−2) olup x-eksenini kestiği noktayı bulmak için y=0 yazıldığında −3=23(x−2)  ⟹  x=−52 elde edilir.

Uygulamada süre işler, ara verip kaldığın yerden devam edebilirsin, bittiğinde her sorunun çözümünü ve sınavın kendi ölçeğinde bir puan tahmini görürsün. Muafiyetini ve ek süreni uygulamada da seçebilirsin; süre ve puan ona göre işler.

Denemenin tamamını uygulamada çöz

Denemenin diğer bölümleri

AYT denemesinin tamamı · AYT hakkında her şey