Bilimsel adlandırmada her tür iki sözcükle yazılır; ilk sözcük cinsi, ikincisi türü belirtir ve evcil kedinin adı olan Felis catus bu kurala bir örnektir.
Canlıların Sınıflandırılması konusu Linnaeus'un geliştirdiği bu ikili adlandırmayı ve alemden türe uzanan hiyerarşik basamakları işler. Bakteriler, arkeler, protistler, bitkiler, mantarlar ve hayvanlar alemlerinin ayırt edici özellikleri bu başlığın merkezindedir; mantarlar, bitkilerden farklı olarak fotosentez yapmaz ve besinlerini dışarıdan hazır alır.
Akrabalık derecesini belirlemede kullanılan ölçütler de incelenir. TYT Biyoloji sorularında alemlerin özelliklerine dayalı çıkarımlar, sınıflandırma basamaklarıyla ilgili yanlış ifadeyi bulma ve öncüllü yargılar görülür.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Laboratuvarda incelenen çok hücreli bir canlının mantarlar aleminde yer aldığı ileri sürülüyor.
Aşağıdaki bulgulardan hangisi, bu sınıflandırma için tek başına en güvenilir kanıt sayılır?
Cevabı göster
Cevap: C — Hücre duvarında kitin bulunması
Kısaca — Hücre duvarında kitin bulunması, canlının mantarlar aleminde yer aldığını gösteren en güvenilir bulgudur.
Kloroplast taşımama ve heterotrof beslenme hayvanlarda da, sporla çoğalma ise başka canlı gruplarında da görülebilir. Kitinli hücre duvarı ise verilen bulgular arasında mantarları ayırt etme gücü en yüksek olan özelliktir.
2. soruKolay
Günümüzde kullanılan hiyerarşik sınıflandırma sisteminde canlılar alemden türe doğru basamaklara ayrılır.
Bu sistemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: E — Her ailede bulunan cins sayısı sabittir.
Kısaca — Bir ailede bulunabilecek cins sayısı sabit değildir.
Sınıflandırma basamaklarındaki her grup, içerdiği canlıların çeşitliliğine göre farklı sayıda alt taksona ayrılabilir. Aynı ailedeki türler aynı takımda bulunur; tür basamağına yaklaştıkça ortak özellikler artar ve türler ikili adlandırmayla adlandırılır.
3. soruKolay
Canlıların sınıflandırılmasında,
I. ortak atadan gelen homolog organların benzerliği,
II. benzer işlev gören ancak farklı kökenli analog organların benzerliği,
III. DNA dizilimlerindeki yakınlık
ölçütlerinden hangileri akrabalık derecesini belirlemede güvenilir kabul edilir?
Cevabı göster
Cevap: B — I ve III
Kısaca — Akrabalık belirlenirken homolog organlar ile DNA dizisi benzerliği güvenilir kabul edilir.
Homolog organların kökenlerinin ortak olması, canlıların ortak atadan geldiğini destekler; DNA dizilerinin yakınlığı da bu bağı moleküler düzeyde gösterir. Analog organlar ise yalnızca benzer görevler nedeniyle birbirine benzeyebilir ve farklı kökenlerden geliştiği için yanıltıcı olabilir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.