Mitokondri ve kloroplast, hücre içinde kendi DNA'sını ve ribozomlarını taşıyan organellerdir; bu yüzden kendi proteinlerinin bir kısmını kendileri üretebilirler.
Hücre ve Organeller konusu, hücre zarından sitoplazmaya ve çekirdeğe kadar hücrenin yapısını ve her organelin üstlendiği görevi ele alır. Ribozom protein sentezler, lizozom hücre içi sindirimde rol oynar, Golgi aygıtı salgı maddelerini paketler.
Hayvan ve bitki hücreleri arasındaki farklar ile prokaryot ve ökaryot hücre ayrımı da bu başlıkta işlenir. TYT Biyoloji sorularında organel ile görevin eşleştirildiği listeler, mikroskop gözlemine dayalı çıkarımlar ve öncüllü yargılar görülür.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir öğrenci, mikroskopta incelediği tek hücreli bir organizmanın prokaryot değil ökaryot olduğu sonucuna varıyor.
Öğrencinin bu kanıya varmasını sağlayan gözlem aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Cevabı göster
Cevap: B — Hücrede zarla çevrili bir çekirdeğin bulunması
Kısaca — Zarla çevrili bir çekirdeğin görülmesi, organizmanın ökaryot olduğunu gösterir.
Prokaryotlarda genetik madde bir çekirdek zarıyla çevrili değildir. Peptidoglikan duvar bakterileri düşündürürken ikiye bölünme, 70S ribozom veya kamçı gözlemleri tek başına ökaryotluğu kanıtlamaz.
2. soruKolay
Hücre organellerinin işlevleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: E — Ribozom — lipid sentezi ve detoksifikasyon
Kısaca — Ribozomun görevi lipid sentezi ve detoksifikasyon değil, protein sentezidir.
Lipid sentezi ile ilaç ve zehirlerin detoksifikasyonu çoğunlukla pürüzsüz endoplazmik retikulumda gerçekleşir. Mitokondri, kloroplast, lizozom ve Golgi aygıtı için verilen diğer işlev eşleştirmeleri doğrudur.
3. soruKolay
Hücre çekirdeği ile ilgili
I. Olgun alyuvarlar gibi bazı memeli hücreleri çekirdeksiz olabilir.
II. Çekirdek, iki katlı bir zarla çevrilidir.
III. Çekirdekçik, ribozomal RNA sentezinde işlev görür.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: E — I, II ve III
Kısaca — Çekirdekle ilgili verilen üç ifade de doğrudur.
Memelilerin olgun alyuvarları farklılaşma sırasında çekirdeklerini kaybedebilir ve çekirdek iki katlı çekirdek zarıyla çevrilidir. Çekirdekçikte ribozomal RNA sentezlenir ve ribozom alt birimlerinin oluşturulmasına katkı sağlanır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.