TYT Fen deneme — ücretsiz, 20 soru, çözümlü

Kısaca — Manyetik alan çizgilerinin yönü sağ el kuralıyla belirlenir.

Sağ elinin başparmağını teldeki akım yönünde tuttuğunda, diğer dört parmağının telin çevresinde kıvrıldığı yön manyetik alan çizgilerinin yönünü gösterir. Lenz yasası ile Faraday yasası indüksiyon akımının yönü ve büyüklüğüyle, Amper-Maxwell kuralı alanın kaynaklarını veren genel bağıntıyla, Coulomb yasası ise yükler arasındaki elektriksel kuvvetle ilgilidir; hiçbiri düz telin çevresindeki alan çizgilerinin yönünü doğrudan vermez.

Düzlem aynada görüntü aynanın arkasında cisimle eşit uzaklıkta oluşur; uzaklık $5+5=10$ cm’dir.

Donma ekzotermik olduğundan madde çevresine ısı verir ve sıvıdan katıya geçişte tanecikler arası bağlar güçlendiğinden iç enerji azalır. Saf maddelerde donma noktası ile erime noktası aynı olduğundan III yanlıştır.

Kaldırma kuvveti $F_K=\rho g{V}_{\text{batan}}$ bağıntısıyla bulunur. Cisim tamamen sıvı içinde kaldığından batan hacmi değişmez; sıvının özkütlesi de her yerde aynıdır. Bu nedenle cisim daha derine indirilse de kaldırma kuvvetinin büyüklüğü değişmez.

Bisikletli sabit hızla hareket ettiğine göre ivmesi sıfırdır, dolayısıyla üzerine etkiyen net kuvvet de sıfırdır. Bu durumda uyguladığı kuvvet, harekete ters yönde etkiyen direnç kuvvetlerinin toplamına eşit olmalıdır: $15+5=20\text{N}$.

Sola ilerleyen bir dalgada bir noktanın bir sonraki anda alacağı y değeri, hemen sağındaki komşu noktanın şu anki y değerine eşittir; eğimi negatif olan P bu kurala göre aşağı (−y), eğimleri pozitif olan R ve T ise yukarı (+y) yönünde hareket eder.

Araç sırasıyla 12 m, 6 m ve 12 m yol alarak toplam 30 m ilerler. Ortalama sürat ${\displaystyle \frac{30}{9}}={\displaystyle \frac{10}{3}}$ m/s’dir.

Kısaca — Sodyum ($\mathrm{N}\mathrm{a}$) 1A alkali metalidir; halojenler grubunda yer almaz.

1A alkali metal, 2A toprak alkali, 7A halojen, 8A soy gazdır. $\mathrm{K}$ alkali metal, $\mathrm{C}\mathrm{a}$ toprak alkali, $\mathrm{C}\mathrm{l}$ halojen, $\mathrm{A}\mathrm{r}$ soy gazdır — bunlar doğru eşleştirmelerdir. $\mathrm{N}\mathrm{a}$, potasyum gibi 1A’dadır; $\mathrm{F}$, $\mathrm{C}\mathrm{l}$, $\mathrm{B}\mathrm{r}$, $\mathrm{I}$’nin bulunduğu 7A halojen grubuna ait değildir.

Kısaca — Çamaşır suyu (sodyum hipoklorit çözeltisi) asidik değil, bazik özellik gösterir; bu eşleştirme yanlıştır.

Sirke, kezzap ve tuz ruhu gerçekten asidik maddelerdir; kabartma tozu (sodyum bikarbonat) ise zayıf asidin kuvvetli baz tuzu olduğu için sulu çözeltisi baziktir. Çamaşır suyundaki sodyum hipoklorit de aynı sınıftandır, çözeltisi bazik olur. Keskin/yakıcı kokusu yüzünden onu asit sanmak sık görülen bir çeldiricidir.

Kısaca — 40 °C’de X sıvıdır.

1 atm’de X 12 °C’de erir, 86 °C’de kaynar; 40 °C bu iki değerin arasındadır. Erime noktasının üstünde katı kalamaz, kaynama noktasının altındaysa henüz gaza dönüşmez. 12 °C ya da 86 °C’de iki hâl bir arada bulunurdu; 40 °C bir hâl değişim durağında olmadığı için tek hâl sıvıdır.

Kısaca — Karışımın kütlece yüzde derişimi 18’dir.

Birinci çözeltideki tuz $100\times 0,10=10$ g, ikincideki tuz $400\times 0,20=80$ g’dır. Toplam tuz 90 g, toplam çözelti $100+400=500$ g olduğundan yüzde $(90\mathrm{/}500)\times 100=18$ bulunur. %10 ile %20’nin ortası olan 15, kütleler eşitmiş gibi düz ortalama almaktır; 400 g’lık çözelti daha ağır bastığı için sonuç 20’ye daha yakındır.

Kısaca — X azot gazı (${\mathrm{N}}_2$), Y su (${\mathrm{H}}_2\mathrm{O}$), Z havadır.

Tabloda X tek tür tanecik içerir ve kimyasal yöntemlerle ayrışmaz; bu bir elementtir, ${\mathrm{N}}_2$ buna uyar. Y tek tür tanecik içerir ama kimyasal olarak ayrıştırılabilir; bu bir bileşiktir, ${\mathrm{H}}_2\mathrm{O}$ gibi. Z tek tür tanecik içermez, yani karışımdır; hava bu satıra oturur. Tuzlu suyu Y yapmak cazip gelir, fakat tuzlu su tek tür tanecik içermez, Y olamaz.

Kısaca — Sabunun hidrofob-hidrofil yapısı misel oluşturup kiri taşır; deterjanlar sert suda çökelmez.

Sabun molekülünün apolar ucu yağ ve kire, polar ucu suya tutunur; I doğrudur. Bu yapı kirin çevresinde misel denen kümeler kurar ve kiri suyun içinde taşır; II de doğrudur. III tuzak cümlesidir: sert sudaki $\mathrm{C}{\mathrm{a}}^{2+}$ ve $\mathrm{M}{\mathrm{g}}^{2+}$ ile çözünmeyen tuz verip köpüğünü kaybeden sabunlardır; deterjanların üstünlüğü tam da bu çökeltiyi oluşturmamalarıdır.

Krossing over ve kromozomların bağımsız dağılımı nedeniyle mayoz ürünlerinin genetik olarak özdeş olması beklenmez.

$T$ aleli Y kromozomunda bulunduğundan kız çocuk babasından bu aleli alamaz; dolayısıyla aleli taşıdığı söylenemez. Baba $Y^T$ kromozomunu oğluna aktarmıştır ve bu erkek de aynı kromozomu yalnız oğullarına aktarabilir.

Kısaca — Balık popülasyonunun gölün taşıma kapasitesine yaklaştığı çıkarımı en uygunudur.

Lojistik büyümede popülasyon başlangıçta kaynaklar bolken hızlı artar, birey sayısı yükseldikçe rekabet ve diğer çevresel sınırlamalar güçlenir. Bu nedenle artış yavaşlar ve popülasyon, ortamın sürdürebileceği büyüklük çevresinde dalgalanır; bu durum çevresel direncin ortadan kalktığını göstermez.

Kısaca — Baş, göğüs ve karından oluşan vücut ile üç çift bacak birlikte böcekleri ayırt eder.

Kanat bütün böceklerde bulunmadığı gibi kitinli dış iskelet başka eklembacaklılarda da vardır. Başkalaşım ve karada yaşama da yalnızca böceklere özgü değildir. Bu nedenle kesin tanı için üç vücut bölgesiyle altı bacağın birlikte gözlenmesi gerekir.

Kısaca — Monosakkaritlerin disakkaritleri oluşturması ve nişasta ile glikojenin aynı monomerden yapılması doğrudur.

Disakkaritler iki monosakkaritin birleşmesiyle oluşur. Nişasta ve glikojen de glikoz monomerlerinden kurulmuş, dallanma özellikleri farklı polisakkaritlerdir. İnsan sindirim sisteminde selülozu monomerlerine ayıracak selülaz bulunmadığından selülozla ilgili ifade yanlıştır.

Olgun alyuvarlar çekirdeğini kaybederek çekirdeksiz hâle gelir ve bazı karaciğer hücreleri gibi çok çekirdekli hücreler bulunabilir; bu iki ifade doğrudur. Ancak eşey hücreleri (gametler) yarı sayıda kromozom taşıdığından tüm vücut hücrelerinin kromozom sayısı her zaman aynı değildir, III yanlıştır.