Dünyadaki dinler kaynaklarına göre ikiye ayrılır: vahye dayanan Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam ile Hint ve Uzak Doğu kökenli Hinduizm, Budizm, Konfüçyüsçülük, Taoizm ve Şintoizm.
Yaşayan Dinler konusu bu dinlerin inanç esaslarını, kutsal metinlerini ve ibadetlerini karşılaştırır. Yahudiliğin kutsal kitabı Tevrat, Hristiyanlığınki İncil'dir; Hinduizm'de Vedalar ve yeniden doğuş inancı, Budizm'de ise acıdan kurtuluşu ifade eden nirvana öne çıkar.
Bu ünitenin soruları genellikle doğrudan bilgi ister: bir dinle ilişkili kavramı bulmak ya da verilen din çiftlerinden hangisinin ortak bir özellik taşıdığını belirlemek gerekir. Seçeneklerde farklı dinlere ait terimler yan yana yer alır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Budizm, Asya coğrafyasında yaygın olan dinlerden biridir. Aşağıdakilerden hangisi Budizm’in inanç ve uygulama çerçevesiyle doğrudan ilişkilidir?
Cevabı göster
Cevap: E — Dört Yüce Gerçek ve Nirvana arayışı
Kısaca — Budizm’in inanç ve uygulama omurgası Dört Yüce Gerçek ve Nirvana arayışıdır.
Acının kaynağı ve kurtuluş yolu Dört Yüce Gerçek ile anlatılır; varılmak istenen hâl Nirvana’dır. Şabat Yahudiliğe, haç Hristiyanlığa, beş vakit namaz İslâm’a bağlanır. “Tek tanrı inancı zorunludur” ifadesi semavi dinlere çeker; Budizm ise klasik monoteist bir tanrı merkezli sistem kurmaz.
2. soruKolay
Aşağıdaki din çiftlerinden hangisi tek tanrı inancına (monoteizm) dayanır?
Cevabı göster
Cevap: B — Yahudilik – İslâm
Kısaca — Tek tanrı inancına dayanan çift Yahudilik ile İslâm’dır.
İkisinde de Tanrı birdir; monoteist ayırım burada en açıktır. Hinduizm–Budizm çifti “din demek tek tanrı demektir” refleksiyle cazip görünür; Hinduizm çok tanrılı bir yapı gösterir, Budizm’de ise klasik monoteist bir tanrı tasavvuru zorunlu değildir. Şintoizm, Taoizm ve animizm de bu tek tanrı çizgisine oturmaz.
3. soruKolay
Hinduizm, Hindistan yarımadasında doğmuş ve günümüzde de varlığını sürdüren dinlerden biridir. Aşağıdakilerden hangisi Hinduizm’in inançları ve kutsal metinleriyle ilişkilidir?
Cevabı göster
Cevap: D — Karma ve samsara inançları ile Veda metinleri
Kısaca — Karma, samsara ve Veda metinleri Hinduizm’e özgüdür.
Yapılan eylemin karşılığı karma, yeniden doğuş döngüsü samsara ile anlatılır; Veda’lar da bu geleneğin temel metinlerindendir. Kudüs, haç, Kâbe ve On Emir semavi dinlerin şehir, simge ve yasa dağarcığıdır. En sık tuzak, “kutsal şehir / kutsal yasa” kalıbını Hinduizm’e taşımaktır; bunlar Hindu omurgası değildir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.