Damıtma, süzme ve özütleme gibi teknikleri ilk kullananlar simyacılardı; ancak simya deneylerini sistematik bir kurama bağlamadığı için bilim sayılmaz ve kimyanın bilim kimliği Boyle ile Lavoisier gibi isimlerin çalışmalarıyla belirginleşir.
Kimya Bilimi konusu bu tarihsel dönüşümün yanında kimyanın analitik, organik, anorganik, fizikokimya ve biyokimya gibi alt dallarını, element sembollerini ve laboratuvar güvenliğini işler. Aşındırıcı, yanıcı ya da zehirli madde uyarı işaretlerini tanımak da bu başlığın parçasıdır.
TYT Kimya sorularında bir çalışmanın hangi alt dala ait olduğu, laboratuvar malzemelerinin hangi işte kullanıldığı veya güvenlik kurallarına uygun davranış sorulur.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir araştırmacı, bitkilerden elde edilen boyar maddelerin karbon iskeletini inceleyerek bu maddelerin laboratuvar ortamında yapay olarak sentezlenmesi üzerine çalışmaktadır.
Buna göre bu araştırmacının çalıştığı kimya dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: E — Organik kimya
Kısaca — Karbon iskeletli boyar maddelerin yapısı ve laboratuvar sentezi organik kimyanın konusudur.
Organik kimya karbon bileşiklerinin yapısını, tepkimelerini ve yapay sentezini inceler; bitkisel boyar maddeler tam da bu sınıftandır. Bitkiden elde ediliyor diye biyokimya seçmek caziptir ama biyokimya canlıdaki tepkimeleri inceler, laboratuvarda karbon iskeleti kopyalamak organik sentezdir. Analitik kimya tanılama ve ölçüm, inorganik kimya karbon-dışı bileşikler, fizikokimya ise enerji ve denge tarafıdır.
2. soruOrta
Derişik H2SO4 çözeltisinden P cam malzemesi kullanılarak tam olarak 10 mL alınıyor. Asit, bir beherdeki saf suyun üzerine yavaşça ve karıştırılarak ekleniyor. Çözelti oda sıcaklığına soğutulduktan sonra yıkama sularıyla birlikte Q cam malzemesine aktarılıyor ve saf suyla son hacmi 500 mL’ye tamamlanıyor.
Buna göre bu işlemde kullanılan P ve Q cam malzemeleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Cevabı göster
Cevap: C — P: Pipet; Q: Balon joje
Kısaca — P pipet, Q balon jojedir. Tam olarak 10 mL asit almak için pipet kullanılır. Seyreltildikten sonra oda sıcaklığına soğutulan çözeltinin son hacmini 500 mL’ye tamamlamak için balon joje gerekir. Büret de hassas hacim ölçebilir; ancak onunla eşleştirilen huni, çözeltiyi belirli bir son hacme tamamlamak için kullanılamaz.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.