Bir mol karbon atomu ile bir mol su molekülü aynı sayıda tanecik içerir, fakat terazide aynı ağırlığı göstermez; mol bir kütle değil, tanecik sayısını anlatan bir birimdir.
Mol Kavramı ve Hesaplamalar konusu Avogadro sayısı, bağıl atom kütlesi, mol kütlesi ve normal şartlarda gaz hacmi arasındaki geçişleri öğretir. Denkleştirilmiş bir tepkime denklemindeki katsayılar, tepkimeye giren ve oluşan maddelerin mol oranlarını verir; hesapların çoğu bu orandan yürür.
Yanma, çökelme, asit-baz ve sentez gibi tepkime türleri de bu başlıkta sınıflandırılır. TYT Kimya sorularında kütleden mole, molden hacme dönüşüm gerektiren hesaplar ve bir tepkimenin türünü belirleme soruları görülür.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Sodyum sülfat ve baryum klorür çözeltileri karıştırıldığında aşağıdaki tepkime gerçekleşir.
Na2SO4(suda)+BaCl2(suda)→BaSO4(k)+2NaCl(suda)
Bu tepkime aşağıdaki türlerden hangisine örnektir?
Cevabı göster
Cevap: A — Çözünme-çökelme tepkimesi
Kısaca — Suda çözünmeyen BaSO4 katısı çöktüğü için tepkime çözünme-çökelme tepkimesidir.
İki tuz çözeltisi karışınca iyonlar yer değiştirir ve (k) halli baryum sülfat dipte toplanır. Asit-baz olamaz: H+ alışverişi yok. Sentez de olamaz: tek ürün değil, iki madde çıkıyor. Analiz tek reaktifin parçalanmasını, yanma ise oksijenle yanmayı ister; ikisi de yok. Çökeleğin (k) hâli senin asıl ipucun.
2. soruKolay
Klor elementinin bağıl atom kütlesi yaklaşık 35,5 olup tam sayı değildir.
Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Klor elementinin doğada farklı kütle numaralı izotoplarının belirli oranlarda bulunması
Kısaca — Klorun 35,5 akb’lik bağıl atom kütlesi, doğadaki izotoplarının bolluklarına göre alınan ağırlıklı ortalamadır.
Aynı elementin izotopları aynı proton sayısına, farklı nötron sayılarına ve dolayısıyla farklı kütle numaralarına sahiptir. Doğadaki klor, bu izotopların belirli oranlardaki karışımı olduğundan ortalama değer tam sayı çıkmak zorunda değildir.
3. soruKolay
2KClO3(k)→2KCl(k)+3O2(g)
Yukarıdaki tepkimeye göre 245gKClO3 tamamen ayrıştırılmaktadır.
Buna göre oluşan O2 gazının normal şartlardaki hacmi kaç litredir?
(K=39,Cl=35,5,O=16; gazların ideal gaz olarak davrandığı ve 1 mol gazın normal şartlarda 22,4L hacim kapladığı varsayılacaktır.)
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.