Cepte soru çözTYTSosyal Bilimler - CoğrafyaHarita Bilgisi
Sosyal Bilimler - Coğrafya
Ölçeğin paydası küçüldükçe harita büyük ölçekli olur ve daha fazla ayrıntı gösterir; bir mahalle planı bu yüzden bir dünya haritasından çok daha ayrıntılıdır.
Harita Bilgisi konusu kesir ve çizik ölçeği, ölçek hesaplamalarını, projeksiyon yöntemlerini, eş yükselti eğrileriyle yer şekillerinin gösterimini ve profil çıkarmayı kapsar. Küreyi düzleme aktarırken bozulma kaçınılmazdır; hangi projeksiyonun hangi enlemlerde daha doğru sonuç verdiği de soruların konusu olur.
TYT’de sorular haritadaki uzunluk ya da alandan gerçek değeri hesaplatır, izohips haritasındaki bir değişimi yorumlatır veya projeksiyon bozulmalarını sorar. Alan hesabında ölçeğin karesinin alınması gerektiğini unutmamak önemlidir.
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Ölçeği 1/400.000 olan bir haritada, bir tarım arazisinin haritadaki alanı 5 cm² olarak ölçülmüştür.
Bu arazinin gerçek alanı kaç km²’dir?
Cevap: A — 80 km²
Ölçeğe göre haritadaki 1 cm, gerçekte 400.000 cm yani 4 km’ye karşılık gelir. Alan hesaplarında bu oran karesi alınarak kullanılır: gerçek alan = .
2. soruKolay
Küre biçimindeki Dünya’nın düzleme aktarılması sırasında şekil, alan ve uzunluklarda çeşitli bozulmalar oluşur. Bu bozulmaların derecesi, kullanılan projeksiyon yöntemine ve haritanın hangi enlemleri esas aldığına göre değişir.
Silindirik projeksiyon yöntemiyle çizilmiş bir dünya haritasında bozulmaların en az olduğu kuşak aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap: E — Ekvator çevresindeki alçak enlem kuşağı
Silindirik projeksiyonda silindir, küreye Ekvator çizgisi boyunca teğet olacak şekilde yerleştirilir; bu nedenle bozulmalar teğet noktasına en yakın olan Ekvator çevresinde en az, kutuplara doğru gidildikçe giderek daha fazla olur.
3. soruKolay
Dağlık bir bölgenin izohips haritasında aynı iki eş yükselti eğrisi arasındaki yatay mesafenin bazı kesimlerde belirgin biçimde daraldığı görülmüştür.
Bu durum, haritanın ilgili kesimlerinde öncelikle aşağıdakilerden hangisinin değiştiğini gösterir?
Cevap: C — Eğimin artması
İzohips haritalarında aynı yükselti aralığına ait eğriler arasındaki yatay mesafe daraldıkça eğim artar; mesafe genişledikçe eğim azalır. Eğrilerin sıklaşması yükseltiyi değil eğimi ifade eder; yükselti, eğrilerin üzerindeki sayı değerlerinden okunur.
Her soru o anki seviyene göre seçilir, yanlışların öğrenene kadar tekrar karşına çıkar; hepsi çevrimdışı çalışır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.