Ege kıyılarında dağların denize dik uzanması deniz etkisinin iç kesimlere kadar sokulmasını sağlar; dağların kıyıya paralel uzandığı yerlerde ise bu etki kıyı şeridinde kalır.
Türkiye'nin Coğrafi Özellikleri konusu ülkenin matematik ve özel konumunu, yer şekillerini, iklimini, akarsu ve göllerini, nüfus ve yerleşme özelliklerini kapsar. Ortalama yükseltinin batıdan doğuya doğru artması sıcaklıktan tarım ürünlerine kadar pek çok farkı açıklar.
TYT’de sorular bir yer şekli özelliğinin hangi sonucu doğurduğunu, akarsularla ilgili hangi bilgilerin doğru olduğunu ya da bir toplumsal değişimin sonuçlarını sorar. Neden ile sonucu doğru bölgeye bağlamak belirleyicidir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Türkiye’de kırdan kente göçün doğrudan sonuçlarından biri değildir?
Cevabı göster
Cevap: D — Kırsal nüfusun toplam nüfus içindeki payının artması
Kısaca — Kırdan kente göç, Türkiye’nin matematik konumunu değiştirmez.
Göç, nüfusun ülke içindeki dağılışını değiştirerek kentlerde konut talebini, plansız yapılaşmayı ve hizmet sektörünü artırabilir; kırsal alanlardaki genç nüfus oranını da azaltabilir. Matematik konum ise ülkenin enlem ve boylam değerleriyle ilgilidir ve nüfus hareketlerinden etkilenmez.
2. soruKolay
Türkiye’deki akarsularla ilgili,
I. Rejimleri genel olarak düzenlidir ve debileri yıl boyu sabittir.
II. Birçoğu kısa boylu olup eğim nedeniyle yatak eğimleri fazladır.
III. Bazıları ulaşıma elverişli uzun ve sakin akışlıdır.
IV. Kaynakları çoğunlukla yüksek dağlık alanlardan beslenir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: C — II ve IV
Türkiye akarsuları genelde kısa, eğimli ve düzensiz rejimlidir; ulaşıma elverişli uzun sakin akarsular tipik değildir. Kaynakların dağlık alanlardan beslenmesi ve kısa–eğimli olmaları doğrudur (II ve IV).
3. soruKolay
Kuzey Anadolu Dağları’nın kıyıya paralel uzanmasının aşağıdaki sonuçlardan hangisine yol açması beklenir?
Cevabı göster
Cevap: A — Kıyı ile iç kesimler arasında ulaşımın güçleşmesine
Kısaca — Kuzey Anadolu Dağları’nın kıyıya paralel uzanması, kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımı güçleştirir.
Dağ sıraları kıyı boyunca bir duvar gibi uzandığından kuzey-güney yönlü yollar yüksek geçitleri aşmak zorunda kalır. Aynı uzanış deniz etkisinin iç kesimlere sokulmasını da sınırlar ve kıyı ovalarının dar kalmasına yol açar.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.