Tevhid-i Tedrisat Kanunu bütün eğitim kurumlarını tek çatı altında toplayarak hem laik hem de millî bir eğitim düzeninin yolunu açmıştır.
Atatürkçülük ve İnkılaplar konusu siyasi, hukuki, eğitim, toplumsal ve ekonomik alanlardaki inkılapları ve bunların dayandığı cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılapçılık ilkelerini kapsar. Soyadı Kanunu’nun unvanları kaldırarak eşitliği güçlendirmesi, halkçılık ilkesiyle ilişkilendirilen tipik bir örnektir.
TYT’de sorular bir inkılabın hangi ilkeyle ilişkili olduğunu, inkılapların kronolojik sırasını ya da Atatürk’ün bir sözünden hangi yargıya ulaşılabileceğini sorar. Bir düzenlemenin birden fazla ilkeyle bağlantılı olabileceğini akılda tutmak gerekir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Türkiye’de 1922-1928 yılları arasında Medeni Kanun’un kabulü, saltanatın kaldırılması, yeni Türk harflerinin kabulü, cumhuriyetin ilanı ve halifeliğin kaldırılması gibi köklü düzenlemeler birbirini izlemiştir.
Bu inkılaplardan hangisi kronolojik olarak en son gerçekleştirilmiştir?
Cevabı göster
Cevap: D — Yeni Türk harflerinin kabulü
Saltanat 1922'de, Cumhuriyet 1923'te, Halifelik 1924'te, Medeni Kanun 1926'da, Harf İnkılabı ise 1928'de gerçekleştirilmiştir. Bu sıralamaya göre verilenler arasında en son gerçekleşen inkılap yeni Türk harflerinin kabulüdür.
2. soruKolay
Mustafa Kemal, “Türkiye Cumhuriyeti’nde her reşit, dinini seçmekte serbest olduğu gibi, mensup olduğu dinin gereklerini de dilediğince yerine getirebilir; yeter ki bu, kamu düzenini ve genel ahlakı bozmasın.” demiştir.
Bu sözden hareketle,
I. bireylerin din ve vicdan özgürlüğüne sahip olduğu,
II. devletin, ülkedeki bütün dinî kurumları doğrudan kendi yönetimi altına aldığı,
III. devlet işlerinin dinî kurallara göre düzenlendiği
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Cevabı göster
Cevap: A — Yalnız I
Sözde bireylerin din ve vicdan özgürlüğüne sahip olduğu açıkça belirtilmektedir (I). Ancak sözde dinî kurumların devlet yönetimine alınmasından (II) ya da devlet işlerinin dinî kurallara göre düzenlenmesinden (III) söz edilmemektedir; ikisi de laiklik ilkesiyle çelişen çarpıtmalardır.
3. soruKolay
1926’da kabul edilen bir kanunla, Türkiye limanları arasında mal ve yolcu taşıma hakkı yalnızca Türk bayraklı gemilere tanınmıştır.
Bu düzenleme ile öncelikle hangi amaca ulaşılmak istenmiştir?
Cevabı göster
Cevap: C — Deniz ticaretinde millî egemenliği sağlamak
Kabotaj hakkı, kıyı taşımacılığının yerli şirketlere bırakılmasıdır; böylece deniz ticaretinde millî kontrol güçlendirilmiş ve yabancı gemilerin bu alandaki tekelci etkisi kırılmıştır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.