Amasya Genelgesi’ndeki “Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.” ifadesi, millî egemenlik düşüncesinin ilk açık dile getirilişlerinden biri sayılır.
Milli Mücadele konusu Mondros Ateşkes Antlaşması ve ardından gelen işgalleri, cemiyetleri, Kuvâ-yi Milliye’yi, kongreleri, Misak-ı Millî’yi, TBMM’nin açılışını, cepheleri ve barış sürecini kapsar. Konunun en kapsamlı başlıklarından biri olduğu için sorular hem olay bilgisine hem de yorum gücüne dayanır.
TYT’de çoğunlukla bir gelişmeyi ya da bir belgenin maddesini anlatan metin verilir ve bunun hangi sonucu doğurduğu ya da hangi duruma işaret ettiği sorulur. Neden ile sonucu birbirinden ayırmak doğru seçeneğe ulaştırır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Mondros Mütarekesi sonrasında düzenli ordunun bir bölümünün terhis edilmesi ve işgallerin hızlanması, bazı bölgelerde halkın kendi imkânlarıyla silahlı birlikler kurmasına yol açmıştır.
Bu birliklerin ortaya çıkışında aşağıdakilerden hangisi doğrudan etkili olmuştur?
Cevabı göster
Cevap: B — Merkezî ordunun yetersiz kaldığı yerlerde yerel savunma zorunluluğu
Ordunun zayıflaması ve işgallerin yayılması, merkezî gücün yetişemediği bölgelerde halkın Kuvâ-yı Milliye tarzı yerel savunma birlikleri kurmasını zorunlu kılmıştır.
2. soruOrta
Mondros Mütarekesi’nin 24. maddesi, Doğu Anadolu’daki altı vilayette karışıklık çıkması hâlinde İtilaf Devletlerine buraları işgal etme imkânı vermiştir. Bölgedeki bazı ayrılıkçı faaliyetler bu maddeyle ilişkilendirilerek değerlendirilmiştir. Mütarekenin imzalanmasından sonra bu hüküm, bölgeye dair kaygıların uzun süre gündemde kalmasına yol açmıştır.
Bu maddeye yönelik en isabetli yorum aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — Doğu Anadolu’da ileride yapılabilecek bir işgal için gerekçe oluşturmuştur.
24. madde, Doğu Anadolu vilayetlerinde karışıklık bahanesiyle işgal yolunu açarak bu bölge üzerinde ileride yapılabilecek müdahalelere hukuki zemin hazırlamıştır.
3. soruKolay
Lozan görüşmelerinde Musul konusunda Türkiye ile İngiltere arasında uzlaşma sağlanamamış, meselenin antlaşmadan sonra iki devlet arasında yapılacak görüşmelerle ele alınması kararlaştırılmıştır.
Bu durum, aşağıdaki konulardan hangisinin Lozan’da kesin çözüme bağlanamadığını gösterir?
Cevabı göster
Cevap: B — Türkiye-Irak sınırının belirlenmesi
Musul anlaşmazlığı, Türkiye-Irak sınırının Lozan’da kesinleştirilememesine neden olmuştur. Kapitülasyonların kaldırılması ise Lozan’da karara bağlanmıştır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.