Cepte soru çözAYTDin Kültürü ve Ahlak BilgisiAhlaki Tutum ve Davranışlar
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Başkasındaki bir nimetin ondan yok olmasını istemek haset, aynı nimete kendisinin de sahip olmayı dilemek ise gıptadır; ilki kınanan, ikincisi masum bir duygudur.
Ahlaki Tutum ve Davranışlar konusu İslam ahlakının övdüğü doğruluk, emanete sadakat, adalet, merhamet ve alçakgönüllülük gibi erdemleri; kınadığı kibir, haset, gıybet ve yalan gibi kötü huyları kapsar. Gıybet, bir kişinin arkasından, duyunca üzüleceği kusurlarını konuşmaktır. İman ile ahlak arasındaki bağ da konunun temelindedir: güzel ahlak, inancın davranışa yansıması olarak görülür.
Sorular çoğunlukla bir kişinin tutumunu anlatır ve bu tutumun hangi ahlaki kavramla nitelendirileceğini sorar; seçenekler birbirine yakın kötü huyları sıraladığı için tanımları kesin bilmek gerekir.
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Ahmet, iş yerindeki arkadaşı Mehmet hakkında asılsız bir iddia ortaya atarak onun kasadan para çaldığını çevresine söylemiştir. Oysa Mehmet’in böyle bir davranışı hiçbir zaman olmamıştır.
Ahmet’in bu davranışı İslam ahlakına göre aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirilir?
Cevap: E — İftira
Bir kişiye yapmadığı bir şeyi isnat etmeye iftira denir. Gıybet ise kişinin gerçek olan kusurunu arkasından söylemektir; burada söylenen gerçek olmadığı için bu davranış iftiradır.
2. soruKolay
Elif, aynı sınıfta okuduğu Ayşe’yi tanımadığı bir kişiyle konuşurken görmüş ve herhangi bir bilgiye ya da kanıta sahip olmadan “Ayşe mutlaka kötü bir iş planlıyor” diye düşünmüştür.
Elif’in Ayşe hakkındaki bu tutumu aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirilir?
Cevap: B — Suizan
Bir kişi hakkında herhangi bir delil veya kanıt olmaksızın kötü düşünmeye suizan denir. Hucurât suresi 12. ayette zannın çoğundan sakınılması emredilmiştir. Elif herhangi bir iddiada bulunmamış, yalnızca kötü düşünmüştür; bu nedenle iftira değil suizandır.
3. soruKolay
İslam dininde iman ile ahlak arasında doğrudan bir ilişki kurulur. Kur’an-ı Kerim ve sünnette, inanan bir kimseden inancının gereği olarak güzel tutum ve davranışlar sergilemesi beklenir; kişinin ahlaki olgunluğu onun manevi gelişiminin temel bir göstergesi sayılır. Nitekim Hz. Peygamber de bir hadisinde “Müminlerin iman bakımından en olgun olanı, ahlakça en güzel olanıdır.” buyurarak bu duruma dikkat çekmiştir.
Bu hadisten aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?
Cevap: C — Ahlaki olgunluk, imanın tamlığının bir göstergesidir.
Hadiste imanın olgunluğu güzel ahlakla doğrudan ilişkilendirilmiştir. Bu da ahlaki olgunluğun imanın tamlığının bir göstergesi olduğunu ortaya koyar. Diğer seçenekler hadisten çıkarılamayacak genellemeler ya da hadisle çelişen ifadeler içermektedir.
Her soru o anki seviyene göre seçilir, yanlışların öğrenene kadar tekrar karşına çıkar; hepsi çevrimdışı çalışır.
Uygulamada Ahlaki Tutum ve Davranışlar konusundan 8 soru çöz
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.