Kur'an'ın müminleri işlerini aralarında danışarak yürütenler olarak nitelemesi, istişarenin toplum hayatındaki önemini gösterir.
Kur'an'dan Mesajlar konusu adalet, ölçü ve tartıda dürüstlük, emanete riayet, çevrenin korunması, yardımlaşma, kardeşlik ve istişare gibi temel mesajları kapsar. Bu mesajların ortak yönü, inancın yalnızca bireysel bir duygu olarak kalmayıp ticarete, yönetime ve insan ilişkilerine yön vermesidir. Örneğin ölçüde hile yapmamak hem alıcının hem satıcının hakkını koruyarak toplumsal güveni ayakta tutar.
Sorular genellikle bir ayet meali ya da bir ayetin anlamını özetleyen kısa bir parça sunar; ardından parçada asıl vurgulanan mesajı veya metinden çıkarılabilecek yargıyı sorar. Seçenekler parçanın yan fikirlerini de içerdiği için ana vurguyu bulmak belirleyicidir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Kur’an-ı Kerim’de, ölçüde ve tartıda insanları kandıranlar şiddetle kınanır; alırken tam ölçüp satarken eksik tartan kimselerin ahirette büyük bir hesapla karşılaşacağı bildirilir. Bu uyarı, sadece alıcıyı değil satıcıyı da güvence altına alan, toplumsal güvenin ticaret hayatında sürdürülmesini sağlayan bir ilkeye işaret eder.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Cevabı göster
Cevap: B — Bu ilke sadece alıcının haklarını korumaya yöneliktir.
Kısaca — Ölçü ve tartıda dürüstlük ilkesi hem alıcıyı hem de satıcıyı koruyarak toplumsal güveni sağladığı için bu ilkenin sadece alıcının haklarını korumaya yönelik olduğu söylenemez.
Sorunun gövdesinde ölçü ve tartıda hile yapmanın ahiretteki sorumluluğuna ve oluşturduğu güven ortamına dikkat çekilmiştir. Metinde bu uyarının sadece alıcıyı değil satıcıyı da güvence altına alan evrensel bir ilke olduğu açıkça belirtilmektedir. Dolayısıyla kuralların yalnızca alıcı lehine tek taraflı bir koruma sağladığı yargısı parçadaki bilgiyle doğrudan çelişir.
2. soruKolay
Kur’an’da, karada ve denizde bozulmanın insanların kendi elleriyle yaptıkları yüzünden ortaya çıktığı; böylece onların yaptıklarının bir kısmının karşılığını görmelerinin amaçlandığı belirtilir. Bu parçada asıl vurgulanan mesaj aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — Çevresel bozulmada insan sorumluluğu vardır.
Kısaca — Ayet, ekolojik dengenin bozulmasında ve çevresel tahribatta insanın kendi hatalı eylemlerinin ve sorumsuzluğunun belirleyici olduğunu vurgular.
Rum Suresi 41. ayette karada ve denizde meydana gelen fesadın kaynağı olarak “insanların kendi elleriyle işledikleri” gösterilmektedir. Bu ifade, çevre kirliliğinin veya bozulmanın salt doğa olaylarından değil, insanın bilinçsiz müdahalelerinden ve açgözlülüğünden kaynaklandığını ortaya koyar. İnsan yeryüzünde emanetçi bilinciyle hareket etmediğinde çevresel yıkım kaçınılmaz hâle gelir.
3. soruKolay
Kur’an, müminlere adil şahitlik yapmayı emreder. Bir topluluğa duyulan kin bile adaletten sapmaya gerekçe olmamalıdır; çünkü adalet takvaya daha yakındır.
Bu parçadan çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Adalet, duygusal düşmanlıklara feda edilmemelidir.
Kısaca — Mümin, karşı tarafa öfke veya düşmanlık duysa dahi hakkı gözetmek ve adaleti duygusal tepkilerine feda etmemekle yükümlüdür.
Maide Suresi 8. ayette müminlere hitap edilerek bir topluluğa olan kin ve nefretin onları adaletsizliğe sürüklememesi açıkça emredilmiştir. Adalet hissi, kişinin sevgi, düşmanlık veya kişisel çıkarlarının üzerinde tutulmalıdır; zira adil davranmak takvanın en somut göstergelerindendir. Dolayısıyla duygusal husumetler, hak ve adalet çizgisinden sapmak için asla meşru bir sebep olamaz.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.