Hat sanatının gelişmesi, Kur'an'ı en güzel biçimde yazma isteğiyle yakından ilişkilidir; dinin bir toplumun sanatına ve kültürüne yön verdiğinin açık örneklerindendir.
Din ve Hayat konusu dinin aile, kültür ve sanat, çevre, ekonomi ve sosyal adalet alanlarıyla bağını kapsar. Nikâh ve miras gibi hükümler aile hayatını düzenler; zekât ve sadaka gibi uygulamalar zenginle yoksul arasındaki uçurumu daraltmaya yönelir. Camilerde canlı figür yerine bitkisel ve geometrik süslemelerin seçilmesi de inancın sanata yansımasına bir örnektir.
Sorular çoğunlukla bir parçada dinin gündelik hayata ya da sanata etkisini anlatır ve parçadan hangi yargının çıkarılabileceğini ister; seçenekler kısa yargı cümlelerinden oluşur.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Din ve kültür birbirini besleyen iki olgudur. İslam dini güzelliğe ve estetiğe değer vermiş; bu anlayış, Müslüman toplumlarda mimari, hat ve ebru gibi sanat dallarının gelişmesine zemin hazırlamıştır. Camilerin süslenmesinde canlı figürler yerine bitkisel ve geometrik motiflerin tercih edilmesi, dinî hassasiyetlerin sanat üslubunu şekillendirdiğini gösterir. Bununla birlikte din, sanatı yalnızca dinî mekânlarla sınırlı tutmamış; günlük hayatta kullanılan eşyalarda bile estetik kaygı güdülmüştür.
Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
Cevabı göster
Cevap: B — Sanatsal faaliyetler yalnızca ibadet mekânlarıyla sınırlı kalmıştır.
Parçada sanatın yalnızca dinî mekânlarla sınırlı tutulmadığı, günlük eşyalara kadar yansıdığı açıkça belirtildiğinden sanatın ibadet mekânlarıyla sınırlı kaldığı yargısına ulaşılamaz.
2. soruKolay
Kültür festivalinde bir standın hoparlöründen şu görüşler aktarılır: Kul, fiillerini kendi iradesiyle yaratır; aksi hâlde ceza ve ödül anlamsız kalır. Büyük günah işleyen ne mümindir ne kâfir, iki konum arasında durur. Nass ile çatışır gibi görünen yerde akıl ölçü alınmalıdır.
Bu sözlerin savunduğu itikadi yorum aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: A — Mutezile
Kulun fiillerini yarattığını söylemek, büyük günah işleyene ara konum vermek ve aklı ölçü almak Mutezile’nin itikadi usulündendir.
3. soruKolay
Bir itikadi yorumla ilgili şu bilgiler verilmektedir: Maveraünnehir’de ortaya çıkmıştır. İmanın özü kalp ile tasdiktir; ameller imanın özüne dâhil değildir. Akıl, Allah’ın varlığını kavrayabilir. Bu yorum, Hanefi fıkhının benimsendiği bölgelerde yaygınlaşmıştır.
Bu bilgiler aşağıdaki yorumlardan hangisine aittir?
Cevabı göster
Cevap: A — Maturidilik
Maveraünnehir’de ortaya çıkması ve Hanefiliğin benimsendiği bölgelerde yayılması Maturidiliği gösterir. Kalp ile tasdiki imanın özü sayması ve Allah’ın varlığının akılla bilinebileceğini kabul etmesi de bu yorumun görüşleriyle uyumludur.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.