Kıyametten sonra bütün insanların yeniden diriltilmesine ba's, dirilenlerin hesap için bir araya toplanmasına ise haşr denir; ahiret hayatı bu aşamalarla başlar.
Dünya ve Ahiret konusu dünya hayatının bir imtihan ve emanet olarak görülmesini, ölüm, kabir hayatı, kıyamet, hesap, sırat, cennet ve cehennem gibi ahiret aşamalarını ve ahiret inancının insan davranışı üzerindeki etkisini kapsar. Hesap verileceği bilinci, kişiyi görülmediği yerde de dürüst olmaya yönlendirir; konu bu inancın bireysel sorumluluğu ve toplumsal düzeni nasıl desteklediğini vurgular.
Sorular bir ahiret kavramının tanımını verip adını sorar, ya da bir inancın bireye ve topluma etkisini anlatıp hangi yargıların çıkarılabileceğini öncüller üzerinden ister.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir çiftçi, kendisine emanet edilen tarlayı sahibinin bir gün geri isteyeceğini bilerek özenle işler; ürünü kendi keyfine göre değil, emanetin şartlarına uygun biçimde değerlendirir.
Bu örnek, İslam düşüncesinde dünya hayatına ilişkin aşağıdaki anlayışlardan hangisini somutlaştırmaktadır?
Cevabı göster
Cevap: D — Dünyanın bir imtihan ve emanet olduğu
Kısaca — Tarlanın bir gün sahibine iade edileceği bilinciyle özenle işletilmesi, İslam düşüncesinde dünyanın bir imtihan ve emanet yurdu olarak görüldüğünü somutlaştırır.
İslam inancına göre insan, dünyaya mutlak malik ve başıboş bir varlık olarak değil; kendisine bahşedilen canı, aklı ve malı Allah’ın rızasına uygun değerlendirmekle yükümlü bir emanetçi olarak gönderilmiştir. Çiftçinin tarlayı dilediği gibi değil emanet sahibinin şartlarına göre kullanması ve hesap gününü gözetmesi, hayatın geçici bir sorumluluk sahası olduğunu kavradığını gösterir. Bu anlayış dünyayı büsbütün değersiz görmez; aksine ona ilahi bir emanet şuuruyla sahip çıkılmasını ve imtihanın hakkının verilmesini gerektirir.
2. soruKolay
Ahiret inancı, bireyin davranışlarını yalnızca dünyevi sonuçlarına göre değil, hesap gününde karşılığı olacağı bilinciyle şekillendirir. Bu inanç, toplumsal düzenin sağlanmasında da doğrudan etkili olur.
Bu bilgilerden hareketle
I. bireylerde ahlaki sorumluluk bilincinin güçlenmesi,
II. toplumda adalet ve hakkaniyet duygusunun desteklenmesi,
III. ülke ekonomisinin büyüme hızının artması
sonuçlarından hangilerine ulaşılabilir?
Cevabı göster
Cevap: A — I ve II
Kısaca — Ahiret inancı ve hesap bilinci, bireysel ahlaki sorumluluğu pekiştirip (I) toplumda adalet duygusunu güçlendirir (II); ancak ekonomik büyüme hızı (III) bu inancın doğrudan bir sonucu değildir.
Yaptığı her iyilik ve kötülüğün zerre miktarınca da olsa karşılığını göreceğine inanan bireyde güçlü bir iç denetim ve ahlaki sorumluluk gelişir (I). Bireylerin kul hakkından sakınması ve haksızlıktan kaçınması da toplum genelinde adalet ve hakkaniyet ortamını tesis eder (II). Ülke ekonomisinin büyüme hızı ise teknoloji, sermaye birikimi, pazar koşulları ve makroekonomik politikalar gibi doğrudan teknik faktörlere bağlıdır; dolayısıyla ahiret inancından doğrudan çıkarılamaz.
3. soruKolay
Hesap gününde her insanın dünyada yaptığı iyilik ve kötülüklerin bir terazide tartılacağına, bu tartımın sonucunun cennet ya da cehenneme gidişi belirleyeceğine inanılır.
Bu inanışta sözü edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Mizan
Kısaca — Ahirette hesap gününde insanların amellerinin, sevap ve günahlarının tartıldığı ilahi adalet terazisi mizan olarak adlandırılır.
Ahiret sürecinin diğer durakları incelendiğinde; berzah ölümle diriliş arasındaki kabir dönemini, haşir diriltilen insanların toplanma alanını, sırat cehennem üzerindeki köprüyü, şefaat ise günahların bağışlanması için yapılan aracılığı ifade eder. Metinde iyilik ve kötülüklerin hassas bir şekilde tartılmasından ve cennet ya da cehennem kararının buna göre netleşeceğinden bahsedildiği için aranan kavram mizandır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.