Bir cümle, açıkça söylediğinden fazlasını taşıyabilir: “Sen olmasan bu iş çoktan biterdi.” diyen kişi kimseyi adıyla suçlamaz, ama örtülü bir suçlama yapar.
Cümlede Anlam konusu bu tür katmanları inceler; neden-sonuç, amaç-sonuç ve koşul ilişkileri, öznel ve nesnel yargı, varsayım, öneri, eleştiri ve örtülü anlam bu alanın parçalarıdır. Sınavda boş bırakılan yere anlam akışına uyan ifadeyi seçme, bir cümle hakkında hangi yargının söylenebileceğini bulma ve iki cümle arasındaki ilişkiyi belirleme biçiminde sorular yer alır.
Yanlış seçenekler çoğu zaman cümlede bulunmayan bir bilgi ekler ya da yargıyı fazla genelleştirir; doğru seçenek yalnızca cümlenin gerçekten desteklediğini söyler.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Deniz, söz verdiği hâlde buluşmaya gelmeyen arkadaşına “En azından haber verseydin.” diyerek .
Bu cümlede boş bırakılan yere anlam akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cevabı göster
Cevap: B — sitem etti
Kısaca — “En azından haber verseydin.” sözü, kırgınlık belirten bir sitemdir. Deniz, arkadaşının gelmemesine ve haber vermemesine duyduğu üzüntüyü doğrudan ona dile getirir. Bu sözde arkadaşını haklı bulma, ona güvence verme veya teşekkür etme anlamı yoktur. Tehdit içermediği için “gözdağı verdi” de uygun değildir.
2. soruKolay
Bilginin dar bir çevrenin ayrıcalığı olmaktan çıkıp geniş kitlelere ulaşmasını sağlayan matbaanın icadı, bilgiye erişimi kolaylaştırırken aynı zamanda toplumların düşünce de hız kazandırdı.
Bu cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?
Cevabı göster
Cevap: A — önemli ölçüde - üretimine
Kısaca — Boşluklara “önemli ölçüde” ve “üretimine” getirilmelidir; doğru cevap A’dır. Bilginin dar bir çevreden geniş kitlelere yayılması, erişimin önemli ölçüde kolaylaştığını gösterir. “Düşünce üretimine hız kazandırmak” da matbaanın yeni fikirlerin üretilmesini hızlandırmasını anlatır. Çeldiricilerdeki “dönüşümüne” ve “gelişimine” tek başına uygun görünebilir; ancak seçeneklerdeki iki sözün de cümlenin bütününe uyması gerekir.
3. soruOrta
I. Kuraklık dönemlerinde barajlardaki su seviyesi düştüğü için tarımsal sulama kısıtlanmaktadır.
II. Bu kısıtlama, ürün rekoltesinin gerilemesine ve gıda fiyatlarının yükselmesine neden olmaktadır.
Yukarıda verilen II numaralı cümleyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Cevabı göster
Cevap: C — I. cümlede anlatılan durumun sebep olduğu sonuçlardan bahsedilmektedir.
II. cümle, I. cümledeki sulama kısıtlamasının yol açtığı rekolte düşüşü ve fiyat artışını sonuç olarak vermektedir; dolayısıyla neden-sonuç ilişkisi kurulmuştur.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.