Van Gölü yazılır ama göl kıyısı yazılır; özel bir adın parçası olan tür adı büyük harfle başlar, tek başına kullanıldığında küçük kalır.
Yazım Kuralları konusu bu tür ayrımlarla doludur: büyük harflerin kullanımı, birleşik sözcüklerin bitişik ya da ayrı yazılışı, sayıların, kısaltmaların ve tarihlerin yazımı, de/da, ki ve mi eklerinin durumu. Birleşik fiillerde ses olayı varsa sözcük bitişik yazılır; kaybolmak bitişik, yardım etmek ise ayrıdır.
TYT’de sorular hangi cümlede yazım yanlışı bulunduğunu ya da bulunmadığını, parçadaki numaralı sözlerden hangisinin hatalı yazıldığını sorar. Seçenekler çoğu zaman yalnızca tek bir harf ya da boşlukla birbirinden ayrılır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?
Cevabı göster
Cevap: A — Belli ki toplantı sandığımızdan uzun sürecek.
Kısaca — Yazımı doğru olan cümle, bağlaç “ki”nin ayrı durduğu “Belli ki toplantı sandığımızdan uzun sürecek.” cümlesidir.
Bağlaç “ki/de” ve soru eki “mi” ayrı, ilgi eki “-ki” bitişik yazılır. “Masada ki dosyalar”daki “-ki” dosyayı niteleyen ilgi ekidir; doğrusu “masadaki”dir. “Duydumki”de bağlaç ayrı yazılmalı (“Duydum ki”), “gelecekmi”de soru eki kopmalı (“gelecek mi”), “Sende bu eski yapıyı…”daki “de” ise bağlaçtır: “Sen de”.
2. soruKolay
İstanbul gezisinin ilk gününde Sultanahmet Meydanı’nı (I) dolaştık, ardından Topkapı Sarayı’na (II) gittik. Öğleden sonra Galata kulesi’nden (III) kenti seyredip Yerebatan Sarnıcı’nı (IV) gezdik. Programımızı Dolmabahçe Sarayı’nda (V) tamamladık.
Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: C — III
Saray, köşk, han, kale, köprü, kule gibi yapı adlarının bütün sözcükleri büyük harfle başlar; bu nedenle doğru yazım “Galata Kulesi”dir. Diğer yapı adları doğru yazılmıştır.
3. soruOrta
Aşağıdaki cümlelerde geçen birleşik fiillerden hangisi doğru yazılmıştır?
Cevabı göster
Cevap: E — Tren uzaklaşırken arkasından bakakaldı.
Kısaca — Tasvirî fiil “bakakalmak” bitişik yazılır; doğru kullanım “bakakaldı”dır.
“-a kalmak” kalıplaşmış tasvirî birleşik olduğu için bitişik durur. Ses değişmeyen “fark etmek” ve “arz etmek” ise ayrı yazılır: “fark etti”, “arz ettik”. “kayıt etmek” ünlü düşürdüğü için “kaydetti”, “red etmek” ünsüz türettiği için “reddetti” olur. Tuzak, “fark etti”ye öykünüp “kayıt etti / red etti”yi de ayrı bırakmaktır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.