Cepte soru çözAYTFizikElektrik Akımı, Direnç ve Devreler
Fizik
Bir telin direnci, uzunluğuyla doğru, kesit alanıyla ters orantılıdır; aynı hacimli bir tel inceltilip uzatılırsa direnç iki yönden birden artar.
Elektrik Akımı, Direnç ve Devreler konusu bu bağıntının yanında seri ve paralel bağlamayı, Ohm yasasını ve elektriksel gücü kapsar. Seri bağlı lambalarda akım ortaktır ve direnci büyük olan daha parlak yanar; paralel bağlıda ise gerilim ortaktır ve direnci küçük olan daha parlak yanar.
Anma gerilimleri aynı olan lambalardan anma gücü yüksek olanın direnci küçüktür, bu yüzden seri bağlandığında en sönük o kalır. AYT Fizik sorularında bir telin parçalara ayrılıp yeniden bağlanması, lamba parlaklıklarının sıralanması ve toplam gücün değişimi sorulur.
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Direnci olan düzgün ve türdeş bir tel üç eşit uzunlukta parçaya ayrılıyor. Bu parçalardan ikisi birbirine paralel, üçüncü parça da bu paralel kola seri bağlanıyor.
Oluşan düzenek, başlangıçta bütün telin bağlandığı aynı ideal gerilim kaynağına bağlanırsa düzeneğin toplam gücü başlangıçtaki gücün kaç katı olur?
Cevap: B — 2
Her parçanın direnci ’tür. İki parçanın paraleli , bunun üçüncü parçayla serisi olur; aynı gerilimde olduğundan güç iki katına çıkar.
2. soruKolay
K, L ve M akkor lambalarının üzerinde, aynı anma geriliminde çalıştıklarında harcadıkları güçler sırasıyla , ve yazılıdır. Parlaklıklar harcanan elektriksel güçle karşılaştırılacaktır. İlk deneyde üç lamba seri, ikinci deneyde paralel bağlanıyor ve her iki düzenek ayrı ayrı gerilimli ideal kaynağa bağlanıyor.
Lamba dirençleri sıcaklıktan bağımsız, bağlantı tellerinin direnci önemsiz kabul edildiğine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Cevap: D — Seri bağlıyken K, paralel bağlıyken M en parlaktır.
Anma değerlerinden çıkar. Seride aynı akım geçtiği için K, paralelde aynı gerilim bulunduğu için anma gücü en büyük olan M en parlaktır.
3. soruOrta
Aynı öz dirençli maddeden yapılmış, sıcaklıkları ve hacimleri eşit düzgün K ve L tellerinden L’nin uzunluğu K’nin iki katıdır. Teller önce uç uca seri bağlanır. Sonra her tel uzunluğuna dik kesilerek iki eşit uzunluklu parçaya ayrılır. Dört parçanın tamamı paralel bağlandığına göre son eş değer direncin ilk eş değer dirence oranı kaçtır?
Cevap: C —
Eşit hacimde olduğundan , ve ilk eş değer ’dir. Kesilen K parçaları , L parçaları olur; dördünün paraleli olduğundan oran ’tir.
Her soru o anki seviyene göre seçilir, yanlışların öğrenene kadar tekrar karşına çıkar; hepsi çevrimdışı çalışır.
Uygulamada Elektrik Akımı, Direnç ve Devreler konusundan 19 soru çöz
Sınavdan daha zor: AYT Fen Bilimleri zorlu sorular · Fen Bilimleri: yarışma tarzı sorular
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.