Bir paralelkenarın alanı hangi kenar taban seçilirse seçilsin aynıdır; bu yüzden bir kenar ile ona ait yüksekliğin çarpımı, öteki kenar ile onun yüksekliğinin çarpımına eşittir.
Özel Dörtgenler (Paralelkenar, Eşkenar Dörtgen, Dikdörtgen, Kare, Yamuk, Deltoid) konusu bu tür eşitlikleri ve her dörtgenin köşegen özelliklerini kapsar. Eşkenar dörtgende köşegenler birbirini dik keser ve alan köşegenlerin çarpımının yarısıdır; deltoidde de köşegenler diktir ama yalnız biri ötekini ortalar.
Karede köşegen, kenarın kök iki katıdır. AYT Geometri testinde bu başlık geniş bir yer tutar; sorular alan, çevre, köşegen ya da yükseklik sorar ve seçenekler sayısal ya da köklü değerlerdir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Kenar uzunlukları 8 birim ve 13 birim olan bir paralelkenarın, uzunluğu 13 birim olan kenarına ait yüksekliği 4 birimdir.
Buna göre aynı paralelkenarın uzunluğu 8 birim olan kenarına ait yüksekliği kaç birimdir?
Cevabı göster
Cevap: B — 213
Kısaca — Uzunluğu 8 birim olan kenara ait yükseklik 213 birimdir.
Bir paralelkenarın alanı, seçilen taban uzunluğu ile o tabana ait yüksekliğin çarpımına eşittir. Verilen 13 birimlik kenar ve bu kenara ait 4 birimlik yükseklik kullanılarak alan A=13⋅4=52 birimkare bulunur. Aynı alan 8 birimlik kenar ile bu kenara ait h yüksekliğinin çarpımına da eşit olacağından 8⋅h=52 denklemini kurarız. Her iki tarafı 8’e böldüğümüzde h=852=213 birim sonucuna ulaşırız.
2. soruOrta
Bir kenar uzunluğu 10 birim ve bir köşegen uzunluğu 16 birim olan bir eşkenar dörtgen veriliyor.
Buna göre, bu eşkenar dörtgenin alanı kaç birimkaredir?
Cevabı göster
Cevap: E — 96
Kısaca — Eşkenar dörtgenin alanı 96 birimkaredir.
Eşkenar dörtgende köşegenler birbirini dik olarak ortalar; bu nedenle uzunluğu 16 birim olan köşegenin yarısı 8 birim olur. Köşegenlerin kesiştiği dik üçgende hipotenüs 10 ve bir dik kenar 8 birim olduğundan, 6-8-10 özel dik üçgeni gereği diğer köşegenin yarısı 102−82=6 birim, tamamı ise 12 birim bulunur. Eşkenar dörtgenin alanı köşegen uzunlukları çarpımının yarısına eşit olduğundan A=216⋅12=96 birimkare olarak hesaplanır. Kenar uzunluğu ile köşegeni doğrudan çarpıp 80 değerine gitme yanılgısına düşmemeye dikkat etmelisin.
Buna göre, bu karenin köşegen uzunluğu kaç cm’dir?
Cevabı göster
Cevap: A — 42
Kısaca — Karenin alanı sayıca çevresine eşit olduğunda bir kenarı 4 cm ve köşegen uzunluğu 42 cm olur.
Karenin bir kenar uzunluğunu a cm kabul edelim. Karenin alanı a2 ve çevresi 4a olduğundan soruda verilen a2=4a eşitliğini kurarız. Kenar uzunluğu pozitif bir değer olduğu için her iki tarafı a’ya bölersek bir kenar uzunluğunu a=4 cm olarak buluruz. Köşegen uzunluğu ise dik kenarları 4 cm olan ikizkenar dik üçgende Pisagor teoreminden a2=42 cm çıkar. Köşegen yerine kenar uzunluğunu işaretleyip 4 demek en sık yapılan dikkatsizliktir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.