Bir eşitsizliğin iki yanı negatif bir sayıyla çarpıldığında yön değiştirir: x üçten büyükse eksi x eksi üçten küçüktür.
Basit Eşitsizlikler konusunun soruları büyük ölçüde bu kuralın ve işaret bilgisinin doğru kullanılmasına dayanır. Konu eşitsizliklerin toplanması, aralık gösterimi, bir ifadenin alabileceği en büyük ya da en küçük tam sayı değeri ve harflerle verilen sayıların sıralanması gibi başlıkları kapsar.
Sınavda sık görülen biçim, birkaç eşitsizlikten oluşan bir koşul zinciri verip sayıların sıralamasını, sayı doğrusundaki olası konumlarını ya da hangi ifadenin kesinlikle doğru olduğunu sormaktır. Bu tür sorularda önce işaretleri belirlemek çözümü kısaltır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Gerçek sayılar x,y ve z için
x>xy>4x>xz
eşitsizliği sağlanmaktadır.
Buna göre, x,y ve z sayılarının sayı doğrusu üzerindeki olası konumu aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Cevabı göster
Cevap: A — x<0<1<y<4<z
x(1−y)>0,x(y−4)>0 ve x(4−z)>0 ifadelerinden, x>0 kabulü y<1 ve y>4 çelişkisine yol açar; bu nedenle x<0’dır. x<0 iken 1<y<4 ve z>4 bulunur. Buna göre sıralama x<0<1<y<4<z olur.
2. soruKolay
p,q ve r gerçek sayıları için
p<0,pq<p ve p<pr<0
olduğu bilinmektedir.
Buna göre, aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: A — p<0<r<1<q
pq<p eşitsizliği negatif olan p ile bölündüğünde q>1 bulunur. Ayrıca p<pr<0 koşulu, yine p<0 olduğu için 0<r<1 verir; böylece p<0<r<1<q olur.
3. soruOrta
a,b ve c gerçek sayıları için
ab<0,a(b−1)>0,bc<0 ve b(c+2)>0
olduğu bilinmektedir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: C — a<0 ve −2<c<0<b<1
Kısaca — Koşullar a<0,0<b<1 ve −2<c<0 olmasını zorunlu kılar.
ab<0 olduğundan a ile b zıt işaretlidir; a>0 ve b<0 olsaydı b−1<0 nedeniyle a(b−1)<0 çıkardı. Bu çelişki yüzünden a<0 ve b>0 olmalıdır. a(b−1)>0 koşulu artık b−1<0, yani b<1 sonucunu verir. Son olarak b>0 iken bc<0 eşitsizliğinden c<0,b(c+2)>0 eşitsizliğinden c>−2 elde edilir; dolayısıyla a<0 ve −2<c<0<b<1 olur.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.