"Her kuş uçar" önermesinin değili "Hiçbir kuş uçmaz" değil, "Bazı kuşlar uçmaz" önermesidir.
Mantık konusunda bu tür niceleyici değillemeleri önemli bir yer tutar. Önerme, doğruluk değeri, ve, veya, ise, ancak ve ancak bağlaçları ile doğruluk tabloları konunun temelini oluşturur. Koşullu önerme yalnızca öncül doğru, sonuç yanlış olduğunda yanlıştır; bu tek durumu bilmek pek çok soruyu çözer.
De Morgan kurallarıyla bileşik önermelerin değilini almak ve iki önermenin denk olup olmadığını göstermek de sık sorulur. Seçenekler genellikle sembollerle yazılmış, birbirine çok yakın önermelerden oluşur; doğruluk tablosu kurmak belirsizliği ortadan kaldırır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
p ve q birer önerme olmak üzere,
(p∧q′)′
önermesine denk (eş değer) olan önerme aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — p′∨q
De Morgan kuralına göre (p∧q′)′=p′∨(q′)′=p′∨q olur. Yani bağlaç “∧”dan “∨”ya döner, p’nin değili alınır ve q′ üzerindeki çift değilleme sadeleşerek q’ya döner.
2. soruKolay
Aşağıdaki önermelerden yalnızca birinin doğruluk değeri 0’dır.
Doğruluk değeri 0 olan önerme hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — 9 bir çift sayıdır.
9 çift bir sayı değildir; bu yüzden ilgili önermenin doğruluk değeri 0’dır. Diğer önermeler doğrudur.
Cevap: B — En az bir katılımcı yüzme kursuna kaydolmamıştır.
Evrensel niceleyicili bir önermenin değili, varlıksal niceleyici ile yüklemin değilinin birleşimidir. Yani (∀x)p(x) önermesinin değili (∃x)p′(x) olur; en az bir katılımcı kaydolmamıştır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.