Bir işi biri altı, diğeri üç saatte bitiren iki kişi birlikte çalıştığında işi iki saatte tamamlar, çünkü bir saatte işin altıda biri ile üçte birini, yani yarısını yaparlar.
Problemler başlığı bu tür akıl yürütmelerin bütününü kapsar ve matematik testinin en geniş konusudur. Sayı ve kesir problemleri, yaş, işçi ve havuz, hareket, yüzde, kâr ve zarar, karışım ve grafik problemleri bu başlığın türleridir.
Sorular çoğu zaman uzun bir metinle verilir; asıl iş, metindeki bilgileri doğru denkleme ya da tabloya dönüştürmektir. Birden fazla aşamadan oluşan durumlarda her aşamadan sonra kalan miktarı ayrı ayrı izlemek çözümü kolaylaştırır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir bisikletçi, eşit uzunlukta beş parçaya ayrılmış dairesel bir parkurda K noktasından başlayarak sabit hızla yüksek tempoda ilerlemiş ve bir parçayı tamamlayarak 48 saniyede L noktasına ulaşmıştır. Ardından aynı yönde sabit hızla düşük tempoda ilerleyerek kalan dört parçayı 288 saniyede tamamlamış ve K noktasına dönmüştür.
Buna göre, bisikletçinin parkurun tamamını düşük tempoda ve yüksek tempoda tamamlama süreleri arasındaki fark kaç saniyedir?
Cevabı göster
Cevap: A — 120
Yüksek tempoda 1 parça 48 saniyede alındığından bir parçanın yüksek tempo süresi 48 saniyedir. Düşük tempoda kalan 4 parça 288 saniyede alındığından bir parçanın düşük tempo süresi 72 saniyedir. Tam parkur için fark 5⋅(72−48)=120 saniyedir.
2. soruKolay
Bir siparişi A makinesi tek başına 12 saatte, B makinesi tek başına 18 saatte tamamlayabilmektedir. Sabit hızlarla çalışan iki makine birlikte 4 saat çalıştıktan sonra A makinesi kapatılıyor ve kalan siparişi yalnız B makinesi tamamlıyor.
Buna göre B makinesinin bundan sonra daha kaç saat çalışması gerekir?
Cevabı göster
Cevap: C — 8
Kısaca — A makinesi kapatıldıktan sonra B makinesi 8 saat daha çalışmalıdır. A ve B makineleri bir saatte siparişin sırasıyla 121 ve 181’ini tamamlar. Birlikte 4 saatte tamamladıkları bölüm 4(121+181)=95 olduğundan siparişin 94’u kalır. B makinesinin kalan işi tamamlama süresi 94÷181=8 saattir.
3. soruOrta
Bir su deposu başlangıçta kapasitesinin 52’i kadar su içermektedir. Depoya, o anda boş olan kısmın 31’üne eşit miktarda su eklendikten sonra depodaki suyun 41’ü bahçe sulamasında kullanılıyor. Bu işlemlerin sonunda depoda 18 litre su kalıyor.
Buna göre, deponun kapasitesi kaç litredir?
Cevabı göster
Cevap: B — 40
Başlangıçta boş kısım deponun 53’i olduğundan eklenen su kapasitenin 51’idir ve depo 53 dolu olur. Bunun dörtte biri kullanıldığında 209’si kalır; 209C=18 eşitliğinden kapasite C=40 litredir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.