Kazanamadığı bir yarışmadan sonra "Zaten o ödülü hiç istememiştim" diyen biri, kırgınlığını kabul edilebilir bir gerekçeye saklayarak mantığa bürüme denilen savunma mekanizmasını kullanır.
Ruh Sağlığının Temelleri (Kişilik, Stres, Savunma Mekanizmaları) konusu Freud'un kişilik yapısını, özellik ve hümanist kişilik yaklaşımlarını, stres kaynaklarını ve başa çıkma yollarını, bastırma, yer değiştirme, gerileme gibi savunma mekanizmalarını kapsar. Stres konusunda vurgulanan nokta, aynı olayın kişinin onu nasıl değerlendirdiğine göre farklı düzeyde baskı yaratabilmesidir.
AYT soruları çoğunlukla kısa bir davranış örneği verir ve bunun hangi savunma mekanizmasına ya da stres kavramına uyduğunu sorar; seçenekler birbirine yakın mekanizmaları sıraladığı için her birinin işleyişini bilmek gerekir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Aşırı öfke ve saldırganlık duyguları yaşayan bir genç, bu duygularını toplumca kabul edilebilir bir biçimde boşaltmak için boks antrenmanlarına yönelir ve zamanla başarılı bir sporcu olur.
Gencin bu tutumu, aşağıdaki savunma mekanizmalarından hangisine örnektir?
Cevabı göster
Cevap: D — Yüceltme (süblimasyon)
Toplumca onaylanmayan bir dürtünün (saldırganlık) toplumca kabul edilebilir, yapıcı bir etkinliğe (spor) dönüştürülerek boşaltılması, yüceltme (süblimasyon) savunma mekanizmasının tanımıdır.
2. soruKolay
Aynı iş görüşmesine girecek iki adaydan biri görüşmeyi tehdit olarak yorumlayıp yoğun kaygı yaşamış, diğeri ise aynı görüşmeyi kendini gösterme fırsatı sayarak heyecanını yönetebilmiştir. Görüşmenin nesnel koşulları iki aday için de aynıdır.
Adayların farklı düzeyde stres yaşaması aşağıdakilerden hangisiyle en uygun biçimde açıklanır?
Cevabı göster
Cevap: B — Olayı bilişsel olarak farklı değerlendirmeleriyle
Kısaca — Bireylerin aynı durum karşısında farklı stres tepkileri vermesi, olayı zihinsel olarak nasıl algıladıkları ve bilişsel olarak nasıl değerlendirdikleriyle belirlenir.
Her iki adayın girdiği mülakatın nesnel koşulları tamamen aynı olmasına rağmen, adaylardan biri durumu bir tehdit, diğeri ise yönetilebilir bir deneyim olarak yorumlamıştır. Stres yalnızca dışsal olayın nesnel büyüklüğüne bağlı olsaydı, aynı ortamdaki iki bireyin birebir aynı tepkiyi vermesi gerekirdi. Bu nedenle stres tepkisindeki farkın temel kaynağı olayın bilişsel olarak farklı değerlendirilmesidir.
3. soruKolay
Yeni gelen iş arkadaşının başarısını kıskandığını kendine bile kabul etmekte zorlanan bir çalışan, çevresindekilere sürekli “O beni çekemiyor, başarılarımdan rahatsız oluyor.” demektedir.
Bu çalışanın sergilediği tutum aşağıdaki savunma mekanizmalarından hangisine örnektir?
Cevabı göster
Cevap: D — Yansıtma
Kısaca — Kişinin kendisinde kabul edemediği olumsuz duygu ve istekleri karşısındakine mal etmesi yansıtma mekanizmasıdır.
Çalışan, içindeki kıskançlık duygusunu kabullenemediği için bu hissi çalışma arkadaşına yüklemekte ve arkadaşının kendisini çekemediğini öne sürmektedir. Sıkça karıştırılan mantığa bürünmede durum için akla uygun bahaneler üretilirken, burada kabul edilemeyen duygu doğrudan karşı tarafa atfedilmektedir. Dolayısıyla kullanılan savunma mekanizması yansıtmadır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.