Toplantıya geç kalan birini hemen dağınık biri sayıp yoğun trafiği hiç hesaba katmamak, yükleme kuramının temel yükleme hatası dediği eğilimdir: başkalarının davranışını kişiliğe, durumu ise göz ardı etmeye yatkınız.
Sosyal Psikoloji (Tutum, Yükleme, Sosyal Biliş) konusu tutumun bilişsel, duygusal ve davranışsal bileşenlerini, ikna yollarını, bilişsel çelişki kuramını, iç ve dış yüklemeyi, kalıp yargı ile önyargıyı ve uyma, itaat gibi sosyal etki türlerini kapsar. Sorularda genellikle bir kişinin ya da grubun davranışı birkaç cümleyle anlatılır; ardından bu davranışı en iyi açıklayan kavram veya süreç istenir.
Seçeneklerde birbirine yakın terimler yan yana durduğu için tanımların ince farklarına dikkat etmek gerekir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Hedefini aştığında başarısını iletişim yeteneğine ve çalışkanlığına bağlayan, hedefin altında kaldığında ise bölgenin ekonomik koşullarını ve müşterilerin kararsızlığını neden gösteren bir satış temsilcisi söz konusudur.
Bu durumda kişinin kendi sonuçlarına ilişkin açıklaması öncelikle hangi yanlılığı gösterir?
Cevabı göster
Cevap: C — Kendine hizmet eden yükleme yanlılığı
Kişinin başarıyı kendi özelliklerine, başarısızlığı ise dış koşullara bağlaması benlik saygısını koruyan kendine hizmet eden yükleme yanlılığıdır.
2. soruKolay
Yeni ulaşım planıyla ilgili iki farklı bilgilendirme hazırlayan bir belediye söz konusudur. İlkinde planın maliyeti, beklenen yolculuk süresi ve çevresel etkisi karşılaştırmalı verilerle açıklanır. İkincisinde ise tanınmış bir sporcunun planı desteklediği kısa bir video kullanılır. Konuya ilgi duyan vatandaşlar verileri inceleyip gerekçeleri değerlendirirken, konuya ilgisi düşük bazı kişiler sporcunun çekiciliğinden etkilenir.
Verileri inceleyen vatandaşların tutum değişimi aşağıdaki yollardan hangisiyle gerçekleşmektedir?
Cevabı göster
Cevap: E — Merkezî ikna yolu
Vatandaşlar mesajın kanıt ve gerekçelerini dikkatle değerlendirmektedir. Bu yüksek ilgi ve bilişsel işlem gerektiren tutum değişimi merkezî ikna yoludur.
3. soruOrta
Kalabalık bir istasyonda bir yolcu yere düşer. Çevredeki kişiler, başkalarının sakin durduğunu görünce olayın ciddi olmadığı sonucuna varır; ayrıca yardım sorumluluğunun kalabalıktaki başka birine ait olduğunu düşünür. Kimse harekete geçmeyince her kişi, diğerlerinin tepkisizliğini kendi yorumunun doğruluğuna kanıt sayar. Oysa yolcu acil yardıma ihtiyaç duymaktadır.
Bu olayda yardım davranışını azaltan süreçler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Cevabı göster
Cevap: A — Çoğulcu bilgisizlik ve sorumluluğun dağılması
Kişiler başkalarının tepkisizliğini durumun önemsiz olduğuna işaret sayarak çoğulcu bilgisizlik yaşamakta, kalabalık nedeniyle yardım sorumluluğunu da başkalarına dağıtmaktadır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.