Mendeleyev periyodik tabloyu düzenlerken bazı yerleri boş bıraktı ve henüz bulunmamış elementlerin özelliklerini önceden tahmin etti; bugünkü tablo ise atom numarasına göre sıralanır.
Atom ve Periyodik Sistem konusu, atom modellerinin gelişimini, proton, nötron ve elektron sayıları arasındaki ilişkileri, izotop ve izoelektronik tanecik kavramlarını ve elementlerin periyot ile gruplara yerleşimini kapsar. Aynı elektron sayısına sahip bir iyon ile bir atom, çekirdek yükleri farklı olduğu için farklı özellikler gösterir.
Sorular genellikle tanecik sembollerinden sayısal ilişkileri çıkarmayı, bir elementin tablodaki yerini ve sınıfını bulmayı ya da spektrum gözlemlerini atom modelleriyle ilişkilendirmeyi ister.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Uyarılmış bir hidrojen atomunun elektronu, bir yörüngeden başka bir yörüngeye geçerken dışarıya ışık vermektedir. Uyarılmış hidrojen gazının yaydığı ışık bir prizmadan geçirildiğinde, birbirinden ayrık spektrum çizgileri elde edilmektedir.
Buna göre ayrık çizgilerin gözlenmesi, Bohr atom modelinin hangi varsayımıyla açıklanır?
Cevabı göster
Cevap: E — Elektronların yalnızca belirli enerji düzeylerinde bulunabilmesiyle
Elektronlar yalnızca belirli enerji düzeylerinde bulunabildiğinden, düzeyler arası geçişlerde de yalnızca belirli enerji değerlerine karşılık gelen ışıklar yayılır; bu da spektrumda ayrık çizgiler olarak gözlenir. Elektronlar her uzaklıkta dönebilseydi sürekli bir spektrum elde edilirdi.
2. soruKolay
1632S2− iyonu ile 1840Ar atomu veriliyor.
Buna göre bu iki tanecik için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: D — İzoelektroniktir, ikisinin de elektron sayısı 18’dir.
S2− iyonu 2 elektron aldığından elektron sayısı 16+2=18 olur; Ar atomunun elektron sayısı da 18’dir. Elektron sayıları eşit olan farklı türler izoelektroniktir.
3. soruKolay
Modern periyodik sistem, Moseley’in çalışmaları doğrultusunda atom numarasına göre düzenlenir. Atom numarası 17 olan bir element bu sistemde yerleştirilecektir.
Elementin periyodu, grubu ve sınıfı hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — 3. periyot, 7A grubu; ametal
Kısaca — Atom numarası 17 olan element 3. periyot, 7A grubunda yer alır ve bir ametaldir.
Atom numarası 17 olan elementin katman elektron dizilimini yazdığımızda 2,8,7 dağılımını elde ederiz. Üç katmanı olduğu için 3. periyotta, son katmanında 7 değerlik elektronu bulunduğu için 7A grubunda (halojenler) yer alır. 7A grubundaki klor elementi bileşiklerinde elektron alma eğiliminde olan güçlü bir ametaldir. Burada katman sayarken ilk katmanı atlayanlar ‘2. periyot, 7A grubu; ametal’ çeldiricisine düşebilir; her katmanın sırayla ve kapasitesine göre doldurulduğuna dikkat etmelisin.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.