Cepte soru çözAYTKimyaHess Yasası ve Oluşum Entalpileri

Kimya

Hess Yasası ve Oluşum Entalpileri — AYT örnek sorular ve çözümleri

  • çıkmış 9 sınavda 8 soru
  • Uygulamada bu konudan 29 soru var
  • Ücretsiz

Konu özeti

Bir tepkimenin entalpi değişimi izlenen yola değil, yalnızca başlangıç ve son duruma bağlıdır; bu yüzden tek basamakta ya da birkaç basamakta gerçekleşen bir dönüşümün entalpi değişimi aynıdır.

Hess Yasası ve Oluşum Entalpileri konusu bu ilkeyi kullanarak doğrudan ölçülemeyen tepkime ısılarını, bilinen tepkimelerin toplanmasıyla hesaplamayı öğretir. Standart koşullarda elementlerin en kararlı hâllerinin oluşum entalpisi sıfır kabul edilir. Tepkimeler ters çevrilirken işaret değişir, bir katsayıyla çarpılırken entalpi de aynı katsayıyla çarpılır.

Sorular verilen ara tepkimelerden istenen tepkimenin entalpisini bulmayı ve maddenin fiziksel hâlinin, örneğin suyun gaz ya da sıvı olmasının, entalpiye etkisini yorumlamayı içerir.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruKolay

H2O(g) için standart oluşum entalpisi −242 kJ/mol, suyun buharlaşma entalpisi ise +44 kJ/mol’dür.

Buna göre H2O(s) için standart oluşum entalpisi kaç kJ/mol’dür?

Cevabı göster

Cevap: A — −286

Kısaca — Sıvı su gaz hâline göre daha düşük potansiyel enerjili olduğundan, gazın oluşum entalpisinden buharlaşma ısısı çıkarılarak ΔHf∘(H2O(s))=−286 kJ/mol bulunur.

Suyun buharlaşma denklemi H2O(s)→H2O(g) olup bu süreçte ΔH=+44 kJ/mol’dür. Tepkime entalpisi bağıntısından ΔH=ΔHf∘(H2O(g))−ΔHf∘(H2O(s)) yazılır; değerler yerine konduğunda 44=−242−ΔHf∘(H2O(s)) eşitliğinden ΔHf∘(H2O(s))=−242−44=−286 kJ/mol elde edilir. Öğrenciler sıvı hâlin gaz hâline göre daha kararlı ve enerjisinin daha düşük olması gerektiğini unutup −242 ile +44’ü doğrudan toplayarak −198 çeldiricisine sıklıkla kapılmaktadır.

2. soruOrta

NaCl(k) için aşağıdaki enerji değerleri verilmiştir.

Na(k)+12Cl2(g)→NaCl(k) ΔHol∘=−411 kJ/mol

Na(k)→Na(g) ΔH=+108 kJ/mol

12Cl2(g)→Cl(g) ΔH=+122 kJ/mol

Na(g)→Na+(g)+e− ΔH=+496 kJ/mol

Cl(g)+e−→Cl−(g) ΔH=−349 kJ/mol

Buna göre Na+(g)+Cl−(g)→NaCl(k) tepkimesinin entalpi değişimi (örgü enerjisi) kaç kJ/mol’dür?

Cevabı göster

Cevap: D — −788

Kısaca — Born–Haber çevriminde oluşum entalpisi diğer tüm basamakların toplamına eşitlenerek örgü enerjisi −788 kJ/mol bulunur.

Born–Haber çevrimine göre katı bileşiğin standart oluşum entalpisi, elementlerin gaz atomlarına dönüşme, iyonlaşma, elektron ilgisi ve son olarak gaz iyonların kristal örgüyü oluşturma basamaklarının toplamıdır. Gaz iyonların oluşumuna kadar harcanan ve açığa çıkan net enerji 108+122+496+(−349)=+377 kJ/mol’dür. Standart oluşum entalpisi ΔHol∘=377+Uo¨rgu¨ eşitliğinde yerine yazıldığında −411=377+Uo¨rgu¨ bağıntısından Uo¨rgu¨=−411−377=−788 kJ/mol bulunur. Gaz iyonların birleşerek katı kristali oluşturması ısı veren bir olay olduğundan örgü enerjisinin daima negatif işaretli olduğuna dikkat edilmelidir.

Her soru o anki seviyene göre seçilir, yanlışların öğrenene kadar tekrar karşına çıkar; hepsi çevrimdışı çalışır.

Uygulamada Hess Yasası ve Oluşum Entalpileri konusundan 29 soru çöz

Diğer AYT konuları

Kimya

Sınavdan daha zor: AYT Fen Bilimleri zorlu sorular · Fen Bilimleri: yarışma tarzı sorular

AYT hakkında her şey