Karbon Kimyasına Giriş ve Karbonun Allotropları — AYT örnek sorular ve çözümleri

çıkmış 9 sınavda 3 soru
Uygulamada bu konudan 20 soru var
Ücretsiz

Uygulamada Karbon Kimyasına Giriş ve Karbonun Allotropları konusundan 20 soru çöz

Konu özeti

Elmas ve grafit yalnızca karbon atomlarından oluşur, yine de biri bilinen en sert doğal maddeyken diğeri kâğıda iz bırakacak kadar yumuşaktır.

Farkı atomların dizilişi yaratır: elmasta her karbon dört karbona bağlanıp üç boyutlu bir ağ kurar, grafitte ise üç bağ yapan karbonlar katmanlar oluşturur ve serbest kalan elektronlar elektrik iletimini sağlar. Karbon Kimyasına Giriş ve Karbonun Allotropları konusu fulleren, grafen ve nanotüpleri de içine alır; organik kimyanın tarihsel gelişimi ve yanma ürünlerinin kütlelerinden basit formül bulma da bu başlıkta işlenir.

Sorular kısa bilgi soruları, doğru ya da yanlış yargıyı seçtiren öncüllü sorular ve formül hesaplamalarıdır.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruKolay

Grafitin yapısıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Karbon atomları

s p^{3}

hibritleşmesi yapmıştır.✗ Bu değilKatmanlar kovalent bağlarla birbirine bağlıdır.✗ Bu değilKarbon atomları

s p^{2}

hibritleşmesi yapmış olup katmanlar arasında zayıf etkileşimler vardır.✓ DoğruTüm bağlar yalnızca

σ

karakterindedir.✗ Bu değilYapı üç boyutlu tetrahedral ağdır.✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: C — Karbon atomları $s p^{2}$ hibritleşmesi yapmış olup katmanlar arasında zayıf etkileşimler vardır.

Kısaca — Grafitte karbon atomları $s p^{2}$ hibritleşmesiyle altıgen düzlemsel tabakalar oluşturur ve bu tabakalar arasında zayıf London etkileşimleri bulunur.

Grafitte her bir karbon atomu aynı düzlemdeki diğer 3 karbon atomuyla $s p^{2}$ hibritleşmesi yaparak kuvvetli kovalent ( $σ$ ) bağlar meydana getirir. Hibritleşmeye katılmayan p orbitallerindeki elektronlar ise tabaka içinde delokalize $π$ bağlarını oluşturarak elektrik iletkenliğini sağlar. Birbiri üzerinde kayabilen bu altıgen tabakalar arasında kovalent bağ değil, zayıf Van der Waals (London) çekim kuvvetleri etkindir. Çeldiricilerde belirtilen $s p^{3}$ hibritleşmesi ve üç boyutlu tetrahedral ağ yapısı grafite değil, elmasa aittir.

2. soruOrta

C, H ve O elementlerinden oluşan bir organik bileşiğin 4,6 g’ı tamamen yakıldığında 8,8 g $C O_{2}$ ve 5,4 g $H_{2} O$ oluşmaktadır.

Buna göre bu bileşiğin basit formülü aşağıdakilerden hangisidir? (H: 1 g/mol, C: 12 g/mol, O: 16 g/mol, $C O_{2}$ : 44 g/mol, $H_{2} O$ : 18 g/mol)

Cevabı göster

Cevap: A — $C_{2} H_{6} O$

$8, 8 / 44 = 0, 2$ mol $C O_{2}$ 0,2 mol C (2,4 g), $5, 4 / 18 = 0, 3$ mol $H_{2} O$ 0,6 mol H (0,6 g) verir. Oksijen kütlesi $4, 6 - 2, 4 - 0, 6 = 1, 6$ g yani 0,1 moldür; C:H:O oranı 2:6:1 olduğundan basit formül $C_{2} H_{6} O$ olur.

3. soruKolay

Eskiden organik bileşiklerin yapay olarak elde edilemeyeceği düşünülüyordu. Daha sonra bu varsayımın deneysel olarak geçersiz olduğu gösterilmiş ve bu görüş terk edilmiştir.

Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Organik bileşikler canlı kaynaklı olmak zorunda değildir.✗ Bu değilOrganik bileşikler yalnızca canlı organizmalarda bulunur.✓ DoğruBazı karbon içeren bileşikler anorganik olarak sınıflandırılır.✗ Bu değilOrganik-anorganik ayrımı köken yerine özelliklere dayandırılabilir.✗ Bu değilLaboratuvarda sentezlenen karbonlu bileşikler organik olabilir.✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: B — Organik bileşikler yalnızca canlı organizmalarda bulunur.

Organik bileşiklerin laboratuvarda da sentezlenebildiği anlaşıldığından “yalnızca canlı organizmalarda bulunur” yargısı yanlıştır. Günümüzde ayrım kökenle değil yapı ve özelliklerle yapılır; karbonat, oksit gibi bazı karbonlu bileşikler anorganik sayılır.

Her soru o anki seviyene göre seçilir, yanlışların öğrenene kadar tekrar karşına çıkar; hepsi çevrimdışı çalışır.

Uygulamada Karbon Kimyasına Giriş ve Karbonun Allotropları konusundan 20 soru çöz

Diğer AYT konuları

Kimya

Sınavdan daha zor: AYT Fen Bilimleri zorlu sorular · Fen Bilimleri: yarışma tarzı sorular

AYT hakkında her şey

Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.

AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.

Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.