II. Dünya Savaşı Sürecinde Türkiye ve Dünya — AYT Tarih-1 ve Tarih-2 örnek sorular ve çözümleri
çıkmış 9 sınavda 4 soru
Uygulamada bu konudan 14 soru var
Ücretsiz
Bu konu AYT sınavında iki kitapçıkta da sorulur: Tarih-1 (Sosyal Bilimler-1) ve Tarih-2 (Sosyal Bilimler-2). Bu sayfada iki kitapçığın örnek soruları bir arada.
Savaşın dışında kalmak, Türkiye için edilgen bir tercih değil, sürekli dengelenmesi gereken etkin bir politikaydı.
II. Dünya Savaşı Sürecinde Türkiye ve Dünya konusu, bir yanda Mihver ve Müttefik blokları arasındaki savaşın gidişatını, öte yanda bu savaşın Türkiye'de yarattığı askerî ve ekonomik yükü izler. Ordunun uzun süre seferber tutulması üretimi azaltmış, karaborsa ve fiyat artışları devleti olağanüstü önlemlere yöneltmiştir.
Sorular bir gelişmenin nedenini ya da sonucunu sorar; bazıları ise olumsuz kökle verilip uymayan seçeneği aratır. Savaşın Avrupa ve Pasifik'teki dönüm noktaları da bilgi soruları olarak karşına çıkabilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye’de uygulamaya konan aşağıdaki tedbirlerden hangisi, savaşın doğurduğu ekonomik sıkıntıları giderme çabasının bir sonucu değildir?
Cevabı göster
Cevap: D — Olası hava saldırılarına karşı geceleri karartma uygulanması
Karartma, olası hava saldırılarında hedeflerin görülmesini zorlaştırmak amacıyla uygulanan bir güvenlik tedbiridir; ekonomik sıkıntıları gidermeye yönelik değildir. Karne, narh, Toprak Mahsulleri Vergisi ve Millî Korunma Kanunu ise savaş koşullarında tüketimi, fiyatları, kamu kaynaklarını ve üretimi düzenlemeye yönelik ekonomik tedbirlerdir.
2. soruKolay
Savaşın sürdüğü yıllarda Müttefik Devletler’in liderleri birkaç kez Türkiye Cumhurbaşkanı ile bir araya gelerek Türkiye’nin savaşa aktif olarak girmesi için görüşmeler yapmış, buna karşılık Türkiye tarafsızlığını sürdürme konusundaki tutumunu korumuştur.
Bu görüşmelerin sürekli tekrarlanması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Cevabı göster
Cevap: E — Müttefiklerin Türkiye’nin coğrafi konumuna ve olası katkısına verdiği önemi
Kısaca — Müttefiklerin Türkiye’yi savaşa dâhil etmek için ısrarlı görüşmeler yapması, Türkiye’nin jeopolitik konumuna ve sağlayacağı askerî katkıya verilen stratejik önemi gösterir.
İkinci Dünya Savaşı sırasında Adana ve Kahire görüşmelerinde Churchill ve Roosevelt, Balkanlar üzerinden yeni bir cephe açmak ve Boğazlar yolunu güvenceye almak amacıyla Türkiye’yi kendi yanlarında savaşa sokmaya çalışmıştır. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü liderliğindeki Türkiye ise ordunun teçhizat eksikliğini öne sürerek başarılı bir denge diplomasisiyle savaşa fiilen girmemiş, ancak bu yoğun temaslar ülkenin kilit coğrafi rolünü açıkça ortaya koymuştur.
3. soruKolay
Almanya’nın 1939’da Polonya’yı işgal etmeden kısa süre önce imzaladığı bir saldırmazlık antlaşmasının gizli bir protokolünde, Polonya ile Doğu Avrupa’nın nüfuz bölgelerine ayrılması kararlaştırılmıştır.
Almanya bu antlaşmayı aşağıdaki devletlerden hangisiyle imzalamıştır?
Cevabı göster
Cevap: C — Sovyetler Birliği
Almanya, Polonya’yı işgalden kısa süre önce Sovyetler Birliği ile Molotov-Ribbentrop Antlaşması’nı imzalamış; bu antlaşmanın gizli protokolüyle Polonya ve Doğu Avrupa nüfuz bölgelerine ayrılmıştır.
4. soruKolay
Nisan 1945’te toplanan San Francisco Konferansı’na katılabilmek ve savaş sonrası düzenlemelere dahil olabilmek için, ilgili devletlerin belirli bir tarihe kadar Mihver Devletler’e savaş ilan etmiş olması şartı getirilmiştir.
Türkiye’nin Şubat 1945’te Almanya ve Japonya’ya savaş ilan etmesi, öncelikle aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
Cevabı göster
Cevap: A — Kurulacak yeni uluslararası barış örgütünde kurucu üye olarak yer alma isteğiyle
Türkiye, savaşın sonlarına doğru sembolik bir adımla Mihver Devletler’e savaş ilan ederek San Francisco Konferansı’na katılma ve kurulacak Birleşmiş Milletler’de kurucu üye olma hakkını kazanmıştır.
5. soruKolay
1943 yılında çıkarılan bir kanunla, tarımsal üretimden ayni olarak alınan ve ordunun ihtiyaçlarının karşılanmasını amaçlayan bir vergi uygulamaya konmuştur. Bu vergi, savaş sona erdikten sonra 1946 yılında kaldırılmıştır.
Buna göre
I. Verginin çıkarılma amacı savaş döneminin olağanüstü koşullarıyla ilgilidir,
II. Vergi, savaş sona erdikten sonra da kalıcı bir uygulama olarak sürdürülmüştür,
III. Vergi, doğrudan tarım kesiminden alınan bir yükümlülüktür
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Cevabı göster
Cevap: B — I ve III
Verginin savaş dönemi ihtiyaçlarını karşılamak üzere çıkarılması (I) ve tarımsal üründen alınması (III) bilgilerden çıkarılabilir; ancak 1946'da kaldırıldığı belirtildiğinden kalıcı bir uygulama olduğu (II) söylenemez.
6. soruZor
Türkiye’nin savaş yıllarındaki dış politikasına ilişkin bazı gelişmeler şunlardır:
I. Almanya ile Saldırmazlık Paktı’nın imzalanması
II. İngiltere ve Fransa ile Karşılıklı Yardım Antlaşması’nın imzalanması
III. Almanya ve Japonya’ya savaş ilan edilmesi
IV. Adana ve Kahire görüşmelerinde Müttefiklerin Türkiye’nin savaşa katılmasını istemesi
Bu gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: E — II - I - IV - III
Kısaca — Türkiye’nin savaş yıllarındaki dış politika adımlarının doğru kronolojik sıralaması II, I, IV ve III şeklindedir.
Türkiye ilk olarak savaşın başında, Ekim 1939'da İngiltere ve Fransa ile Karşılıklı Yardım Antlaşması’nı (II) imzalamıştır. Alman ordularının Balkanlar’ı işgal edip sınıra dayanması üzerine Haziran 1941'de Almanya ile Saldırmazlık Paktı (I) yapılmıştır. Savaşın dengesi değiştikçe Müttefik liderler 1943'teki Adana ve Kahire görüşmelerinde (IV) Türkiye’nin savaşa katılmasını istemiştir. Son olarak Türkiye, Birleşmiş Milletlerin kurucu üyeleri arasında yer alabilmek amacıyla Şubat 1945'te Almanya ve Japonya’ya sembolik olarak savaş ilan etmiştir (III).
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.