Orta Çağ'da Dünya — AYT Tarih-1 ve Tarih-2 örnek sorular ve çözümleri
çıkmış 9 sınavda 1 soru
Uygulamada bu konudan 28 soru var
Ücretsiz
Bu konu AYT sınavında iki kitapçıkta da sorulur: Tarih-1 (Sosyal Bilimler-1) ve Tarih-2 (Sosyal Bilimler-2). Bu sayfada iki kitapçığın örnek soruları bir arada.
Orta Çağ Avrupası'nda kralın gücü toprak sahibi senyörler arasında dağılmıştı; feodalite adı verilen bu düzende köylü toprağa bağlıydı ve kilise hem dinî hem dünyevi bir otoriteydi.
Orta Çağ'da Dünya konusu kavimler göçünü, Batı Roma'nın yıkılışını, feodalite ile kilise ilişkisini, Haçlı Seferleri'ni, İpek ve Baharat yollarının ticari önemini ve Doğu Roma'nın merkeziyetçi yönetimini kapsar. Kavimler göçü bu konunun iyi bir örneğidir: Hunların batıya ilerleyişi Germen kavimlerini harekete geçirmiş ve Batı Roma'nın yıkılışını hızlandırmıştır.
AYT'de bir kurum ya da gelişme anlatılıp bunun hangi amaca veya sonuca yöneldiği sorulur; seçenekler genellikle neden-sonuç ilişkisi kurar.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Orta Çağ boyunca Uzak Doğu’dan gelen ipek, baharat ve değerli mallar, kervan ve deniz güzergâhları üzerinden Avrupa’ya ulaştırılmıştır. Bu ticaret ağının Orta Çağ Avrupası üzerindeki doğrudan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: A — Ticaret yolları üzerindeki şehirlerin ekonomik açıdan güçlenmesi
Kısaca — Uzak Doğu ile Avrupa arasındaki ticaret, güzergâh üzerindeki şehirlerin ekonomik açıdan güçlenmesini sağlamıştır. Malların alınıp satılması ve tüccarların taşıma, depolama ve konaklama ihtiyaçları bu şehirlerde gelir ve iş imkânlarını artırmıştır. Diğer seçeneklerdeki siyasi, dinî ve demografik gelişmeler bu ticaret ağının doğrudan sonucu değildir.
2. soruKolay
Orta Çağ’da Batı Avrupa’daki fief, İslam devletlerindeki ikta ve Bizans’taki pronoia uygulamaları aynı hukuki yapıya sahip değildi. Bununla birlikte bu sistemlerde bir kişiye belirli bir bölge üzerinde tasarruf imkânı verilebiliyordu.
Söz konusu sistemler, bu devletlerin öncelikle aşağıdaki ortak ihtiyaçlarından hangisine cevap vermiştir?
Cevabı göster
Cevap: B — Nakit imkânları sınırlıyken yerel gelirleri kullanarak asker ve hizmet görevlisi besleme
Kısaca — Bu sistemlerin ortak işlevi, nakit imkânları sınırlıyken yerel gelirlerle asker ve hizmet görevlilerinin geçimini sağlamaktır. Fief, senyör-vassal ilişkisi içinde toprak ve gelir haklarını kapsarken ikta ve pronoia farklı hukuki esaslarla gelirlerden yararlanma imkânı sunmuştur. Dolayısıyla ortaklık, aynı hukuki yapıya sahip olmalarında değil, hizmetlerin karşılanmasında yerel kaynakların kullanılmasındadır.
3. soruKolay
Orta Çağ’da Batı Avrupa’da siyasi güç yerel senyörler arasında dağılmışken, Doğu Roma’da imparator hem askerî hem de idarî otoriteyi elinde tutmaya çalışmıştır. Merkezden atanan görevliler eyaletleri denetlemiş, vergi ve ordu düzeni imparatorluk adına yürütülmüştür.
Bu bilgiye göre Doğu Roma’nın siyasi yapısını Batı Avrupa’dan ayıran temel özellik hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: A — Gücün merkezî bir otoritede toplanmaya çalışılması
Kısaca — Eyaletlerin merkezden atanan görevlilerce denetlenmesi, vergi ve ordu işlerinin imparatorluk adına yürütülmesi, gücün merkezî otoritede toplanmaya çalışıldığını gösterir. Batı Avrupa’da ise siyasi güç yerel senyörler arasında dağılmıştır. Senyör-vasal bağlarına dayalı askerî yükümlülükler, metinde Doğu Roma için anlatılan merkezî yapıyı açıklamaz.
4. soruKolay
Orta Çağ Avrupası’nda eğitim dönemin başlıca öğretim kurumları olan manastır ve katedral okullarında verilmekte, felsefi ve bilimsel tartışmalar akıl ile vahyin uzlaştırılmaya çalışıldığı bir yöntemle sürdürülmekteydi.
Bu düşünce biçiminin Orta Çağ Avrupası’ndaki bilim hayatı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: C — Bilimsel bulguların büyük ölçüde dinî öğretiyle sınırlı kalması
Kısaca — Aklı vahiy ve Kilise dogmalarına tabi kılan skolastik anlayış, bilimsel çalışmaların dinî öğretinin çizdiği sınırların dışına çıkmasını engellemiştir.
Orta Çağ Avrupası’nda eğitim ve düşünce hayatı manastır ve katedral okulları üzerinden Kilise’nin denetimindeydi. Bu dönemde akıl ile vahyin uzlaştırılması adına felsefe ve bilim dine hizmet eden birer araca dönüştürülmüş, Kilise doktrinlerine aykırı hiçbir fikre izin verilmemiştir. Bu durum bilimsel bulguların ve sorgulamaların dinî kalıplarla sınırlı kalmasına yol açmıştır. Deneysel yöntem ve bağımsız üniversiteler ise bu dönemin değil, sonraki çağların kazanımlarıdır.
5. soruKolay
1337-1453 yılları arasında İngiltere ile Fransa arasında veraset anlaşmazlığı ve Fransız topraklarına hâkim olma mücadelesinden kaynaklanan savaşlar dizisi aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: E — Yüz Yıl Savaşları
1337-1453 arasında İngiltere ile Fransa arasında süren savaşlara Yüz Yıl Savaşları denir. Gül Savaşları İngiltere’nin kendi içindeki hanedan mücadelesidir, bu yüzden sık karıştırılır.
6. soruKolay
Orta Çağ Avrupası’nda belirli dönemlerde düzenlenen panayırlarda sadece mal alışverişi yapılmamış, aynı zamanda kredi işlemleri gerçekleştirilmiş ve borç senetleri kullanılmıştır. Bu durum zamanla bankacılık faaliyetlerinin gelişmesine zemin hazırlamıştır.
Bu bilgiye dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Cevabı göster
Cevap: C — Ticaretin gelişmesi finansal araçların ortaya çıkmasına katkı sağlamıştır.
Kısaca — Panayırlarda mal alışverişinin yanında kredi işlemlerinin yapılması ve borç senetlerinin kullanılması, ticaretin finansal araçların gelişmesine katkı sağladığını gösterir. Bu işlemler bankacılığın gelişmesine de zemin hazırlamıştır. Çeldirici notu: Metinde ortak para sistemine, vergilerin merkezî krallıklara devrine, kredileri kilise kurumlarının yürüttüğüne veya lonca üyeliği zorunluluğunun kaldırıldığına ilişkin bilgi yoktur.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.