Küstüm otunun yaprakları dokunulduğunda hangi yönden uyarılırsa uyarılsın aynı biçimde kapanır; uyarının yönünden bağımsız bu tür hareketlere nasti denir, uyarıya doğru ya da ondan uzağa yönelen büyüme hareketleri ise tropizmadır.
Bitkilerde Büyüme, Hormonlar ve Hareketler konusu, tohumun çimlenmesinden başlayarak büyümeyi düzenleyen hormonları ve bitkinin çevresel uyarılara verdiği yanıtları kapsar. Oksin hücre uzamasını, giberellin gövde uzamasını ve çimlenmeyi, sitokinin hücre bölünmesini destekler; etilen meyvelerin olgunlaşmasını hızlandırır.
AYT Biyoloji testinde hormonla etkisini eşleştirme, bir hormonla ilgili yanlış ifadeyi bulma ve ışık ya da yer çekimine yanıtı yorumlama soruları yer alır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Kuraklık stresinde stomaların kapanması, büyümenin yavaşlaması ve tohum dormansisinin desteklenmesi yanıtlarında asıl rol oynayan hormon aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: C — Absisik asit
Kısaca — Absisik asit (ABA), kuraklık gibi stres koşullarında stomaların kapanmasını sağlayarak terlemeyle su kaybını sınırlar ve tohumun olumsuz şartlarda erken çimlenmesini önlemek için dormansiyi destekler.
Kuraklık stresiyle karşılaşan bitkide absisik asit sentezi artar; bekçi hücrelerinden su çıkışı tetiklenir, turgor basıncı düşer ve stomalar kapanarak terlemeyle su kaybı engellenir. Aynı zamanda ABA, tohumun uygun olmayan koşullarda çimlenmesini baskılayarak uyku hâlini (dormansi) sürdürür. Giberellin ise dormansiyi artırmanın aksine kırarak çimlenmeyi teşvik eder; bu iki hormonun zıt (antagonist) etkilerini karıştırmamalısın.
2. soruKolay
Tek yönden ışık alan sürgünde oksin gölgeli tarafta birikiyor.
Sürgünün ışığa yönelmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: A — Gölgeli taraftaki hücreler daha fazla uzar ve sürgün ışığa doğru eğilir.
Oksin sürgünde hücre uzamasını artırır. Gölgeli taraf daha fazla uzadığı için sürgün kısa kalan aydınlık tarafa, yani ışığa doğru bükülür.
3. soruKolay
Bitkisel hormonlardan oksinle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: E — Yalnızca üretildiği dokuda etkili olup başka bölgelere taşınmaz.
Bitkisel hormonlar üretildikleri bölgeden taşınarak uzak dokularda da etkili olur. Oksin de apikal meristemde sentezlendikten sonra hücre uzamasını teşvik ederek boyca büyümeye katkı sağlar; yalnızca üretildiği dokuda sınırlı kalmaz.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.