Cepte soru çözAYTBiyolojiEkosistem Ekolojisi ve Madde Döngüleri
Biyoloji
Enerji bir ekosistemde tek yönde akarken madde döngüler hâlinde tekrar tekrar kullanılır; Ekosistem Ekolojisi ve Madde Döngüleri konusunun temel ayrımı budur.
Üreticilerin bağladığı enerjinin bir kısmı her trofik düzeyde ısı olarak kaybolur, bu yüzden besin piramidinin üst basamaklarında daha az biyokütle taşınabilir. Azot döngüsü ayrı bir dikkat ister: azot bağlama atmosferdeki azotu bitkilerin kullanabileceği forma çevirir, nitrifikasyon amonyağı nitrit ve nitrata yükseltger, denitrifikasyon ise nitratı yeniden azot gazına döndürür.
Karbon, su ve fosfor döngüleri de aynı mantıkla incelenir. AYT'de bu konu çoğunlukla öncüllü sorularla gelir; birkaç ifadeden hangilerinin doğru olduğu sorulur ve tek bir bakteri grubunun görevini yanlış basamağa yerleştirmek hatalı seçeneğe götürür.
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir besin zincirinde enerjinin ilk olarak bağlandığı trofik düzey aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap: D — Üretici
Üreticiler (ototrof organizmalar) ışık veya kimyasal enerjiyi kullanarak organik madde sentezler; besin zincirinde enerji ilk bu düzeyde ekosisteme girer.
2. soruKolay
Azot döngüsüyle ilgili
I. Azot bağlayan bazı bakteriler atmosferik ’yi bitkilerin kullanabileceği forma dönüştürebilir.
II. Nitrifikasyon, amonyağın nitrit ve nitrata yükseltgenmesini kapsar.
III. Denitrifikasyon, nitratın atmosferik ’ye indirgenerek atmosfere dönmesini sağlar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Cevap: B — I, II ve III
Kısaca — Verilen öncüllerin tümü (I, II ve III) doğrudur.
Azot bağlayıcı bakteriler (örneğin Rhizobium) atmosferdeki serbest gazını biyolojik olarak bağlayıp bitkilerin alabileceği amonyum ve nitrat formuna dönüştürür, bu nedenle birinci öncül doğrudur. Nitrifikasyon evresinde kemosentetik bakteriler amonyağı önce nitrite, ardından nitrata yükseltgeyerek kimyasal enerji elde eder; dolayısıyla ikinci öncül de geçerlidir. Denitrifikasyon sürecinde ise oksijensiz solunum yapan bakteriler topraktaki nitratı serbest gazına indirger ve bu gaz atmosfere dönerek döngüden uzaklaşır, bu yüzden üçüncü öncül de doğrudur.
Her soru o anki seviyene göre seçilir, yanlışların öğrenene kadar tekrar karşına çıkar; hepsi çevrimdışı çalışır.
Uygulamada Ekosistem Ekolojisi ve Madde Döngüleri konusundan 8 soru çöz
Sınavdan daha zor: AYT Fen Bilimleri zorlu sorular · Fen Bilimleri: yarışma tarzı sorular
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.