Atardamar her zaman oksijence zengin kan taşımaz: akciğer atardamarı sağ karıncıktan çıkan oksijence fakir kanı akciğerlere götürür.
Damarlar, kanın kalpten uzaklaşıp uzaklaşmamasına göre adlandırılır. Dolaşım Sistemi konusu kalbin yapısını ve çalışmasını, büyük ve küçük kan dolaşımını, kılcal damarlardaki madde alışverişini, kan gruplarını ve lenf dolaşımını kapsar. Kalp atış hızının sinirler ve hormonlarla nasıl ayarlandığı da sık işlenen bir ayrıntıdır.
AYT Biyoloji testinde bir maddenin vücutta izlediği yolun basamaklarını sıralamak, kan grubu uyuşmazlıklarıyla ilgili öncülleri değerlendirmek veya bir uyarı sonrasında kalp atışındaki değişimi seçeneklerden bulmak gibi soru biçimleri yer alır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
İnsanda ABO ve Rh kan grubu sistemleriyle ilgili olarak;
I. 0 Rh⁻ kan grubunun alyuvarlarında A ve B antijenleri bulunmaz.
II. AB Rh⁺ kan grubunun plazmasında anti-A ve anti-B antikorları bulunmaz.
III. A Rh⁻ kan grubundaki bir bireyin plazması, B antijeni taşıyan alyuvarlarla karıştırıldığında aglütinasyon görülür.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: E — I, II ve III
0 Rh⁻ alyuvarlarında A ve B antijenleri bulunmaz (I doğru). AB Rh⁺ bireyin plazmasında anti-A ve anti-B antikorları yoktur (II doğru). A Rh⁻ plazmasında anti-B antikorları bulunduğu için B antijeni taşıyan alyuvarlarla karıştırıldığında aglütinasyon görülür (III doğru). Üç ifade de doğrudur.
2. soruOrta
İnce bağırsaktan emilen bir yağ molekülünün, lenf sistemi yoluyla taşınarak ilk kez kalbe ulaşması sürecinde;
I. Lenf kılcalları
II. Göğüs (toraks) lenf kanalı
III. Sol köprücük altı toplardamarı
IV. Karaciğer
V. Sağ kulakçık
yapılarından hangilerinden geçmesi gerekir?
Cevabı göster
Cevap: E — I, II, III ve V
Emilen yağlar önce lenf kılcallarına geçer; göğüs (toraks) lenf kanalıyla sol köprücük altı toplardamarına, oradan üst ana toplardamar aracılığıyla sağ kulakçığa ulaşır. Karaciğer bu yolda yer almaz. Geçilmesi gereken yapılar I, II, III ve V’dir.
3. soruKolay
İki farklı durumda kalp atış hızı ölçülmüştür. I. durumda vagus siniri uyarılmış, II. durumda kandaki adrenalin düzeyi yükselmiştir.
Bu iki durum için kalp atış hızındaki değişimler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Cevabı göster
Cevap: A — I azalır — II artar
Vagus siniri parasempatik yolla asetilkolin salarak kalp atışını yavaşlatır; adrenalin ise kalp atış hızını artırır. Bu nedenle I azalır, II artar.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.