Bakteriyofajlarla yapılan bir deneyde radyoaktif fosforla işaretlenen virüs DNA'sı bakteri hücresine girerken, kükürtle işaretlenen protein kılıf dışarıda kaldı; bu sonuç kalıtım materyalinin protein değil DNA olduğunu gösteren kanıtlardan biri oldu.
Nükleik Asitler ve Kalıtım Materyalinin Keşfi konusu, bu tür tarihsel deneylerin yanı sıra DNA ve RNA'nın yapısını kapsar. DNA deoksiriboz şekeri ve timin bazı, RNA ise riboz ve urasil taşır. Çift zincirli DNA'da adenin timinle, guanin sitozinle eşleşir.
AYT Biyoloji testinde hidroliz ürünlerinden nükleik asit türünü çıkarmak, iki DNA'yı karşılaştırıp kesin söylenebilecek yargıyı seçmek gibi çıkarım soruları yer alır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir nükleik asit örneğinin hidrolizi sonucunda riboz, fosfat, adenin, guanin, sitozin ve urasil açığa çıkıyor.
Yalnız bu bulguya dayanılarak örnekle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
Cevabı göster
Cevap: A — RNA’dır.
Riboz ve urasil, RNA nükleotitlerinin ayırt edici bileşenleridir. Verilen bileşenler zincir sayısı ya da hücredeki konum hakkında kesin bilgi sağlamaz.
2. soruKolay
Çift zincirli bir DNA örneği ısıtıldığında iki zincir birbirinden ayrılıyor; sıcaklık düşürülüp uygun koşullar sağlandığında tamamlayıcı zincirler yeniden eşleşebiliyor.
Bu süreçte aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Cevabı göster
Cevap: E — Zincirler arasındaki hidrojen bağları kopar ve uygun koşullarda yeniden kurulur.
Denatürasyonda karşılıklı bazlar arasındaki hidrojen bağları kırılır, kovalent şeker-fosfat omurgası korunur. Uygun sıcaklıkta tamamlayıcı bazlar yeniden hidrojen bağı kurabilir.
3. soruKolay
Aynı sayıda baz çifti taşıyan, doğrusal ve iki iplikli K ve L DNA’ları karşılaştırılıyor. K’deki guanin-sitozin çifti oranı L’dekinden yüksektir; bağlı protein veya tek zincirli bölge yoktur.
Buna göre K DNA’sının yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: A — Baz çiftleri arasındaki toplam hidrojen bağı sayısı L’ninkinden fazladır.
G-C çiftlerinde üç, A-T çiftlerinde iki hidrojen bağı bulunur. Uzunluklar aynıyken G-C oranı daha yüksek olan K’nin hidrojen bağı sayısı daha fazladır; fosfodiester bağı ve kullanılacak nükleotit toplamı değişmez.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.