Dünyada Tarım ve Hayvancılık (Tarım Türleri, Organik Tarım) — AYT Coğrafya-1 ve Coğrafya-2 örnek sorular ve çözümleri
çıkmış 9 sınavda 3 soru
Uygulamada bu konudan 8 soru var
Ücretsiz
Bu konu AYT sınavında iki kitapçıkta da sorulur: Coğrafya-1 (Sosyal Bilimler-1) ve Coğrafya-2 (Sosyal Bilimler-2). Bu sayfada iki kitapçığın örnek soruları bir arada.
Kanada'nın geniş buğday alanlarında makineleşmiş, az iş gücüyle yapılan tarım ile Çin'in küçük ve emek yoğun çeltik tarlaları, tahılı birbirinden çok farklı yollarla üretir.
Dünyada Tarım ve Hayvancılık (Tarım Türleri, Organik Tarım) konusu bu farkları; ekstansif ve entansif tarımı, plantasyonları, göçebe ve besi hayvancılığını, sentetik gübre ve ilaç kullanmadan yapılan organik tarımı kapsar. Organik ürünlerin pazarı daha çok gelir düzeyi yüksek, çevre bilinci gelişmiş toplumlarda büyür.
AYT'de sorular öncüllerden hangilerinin bir tarım türüne ait olduğunu ya da bir tarım türü hakkında hangi yargının söylenemeyeceğini sorar.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
I. Birim alana fazla girdi (gübre, sulama, iş gücü) uygulanır.
II. Geniş alanlarda az girdiyle üretim yapılır.
III. Verim genellikle yüksektir.
Yukarıdaki özelliklerden hangileri entansif tarım için doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: B — I ve III
Kısaca — Entansif (yoğun/modern) tarım; birim alana sulama, tohum ve gübre gibi yüksek girdilerin uygulandığı ve birim alandan yüksek verim elde edildiği yöntemdir.
Entansif tarım yönteminde doğa koşullarına bağımlılık en aza indirilerek modern agronomik teknikler kullanılır; bu sayede birim alana yapılan yüksek girdi yatırımı yüksek verimle sonuçlanır (I ve III doğru). Geniş arazilerde düşük girdi ve geleneksel yöntemlerle yapılan, verimin iklime bağlı olduğu tarım biçimi ise ekstansif (kaba/yaygın) tarımdır (II yanlış). Bu iki zıt tarım metodunun ayrımını yaparken entansif tarımın modern ve yoğun girdi gerektirdiğini, ekstansif tarımın ise ilkel ve geniş alanlara dayandığını aklında tutabilirsin.
2. soruKolay
Orta Amerika, Güneydoğu Asya ve Batı Afrika’nın bazı kıyı bölgelerinde; yabancı sermayeli büyük işletmelerde muz, kahve, kakao ve palmiye gibi tropikal ürünlerin tek ürüne dayalı olarak yetiştirildiği bir tarım türü görülür.
Bu tarım türüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Cevabı göster
Cevap: E — Üretimin işletme sahiplerinin kendi tüketimine yönelik olması
Soruda tanımlanan tür plantasyon tarımıdır ve ticari karakterlidir; üretim pazara ve ihracata dönüktür, üreticinin kendi tüketimine yönelik olması geçimlik tarımın özelliğidir.
3. soruKolay
Bir üretici kooperatifi, elde ettiği organik tarım sertifikalı elma ve buğday ürünlerini pazarlamak istemektedir. Organik ürünlerin dünya pazarlarındaki konumu araştırıldığında bu ürünlere yönelik talebin belirli koşullara bağlı olarak değiştiği görülmüştür.
Buna göre organik tarım ürünlerine yönelik dünya pazarlarındaki talebin artmasında aşağıdakilerden hangisinin diğerlerinden daha etkili olduğu söylenebilir?
Cevabı göster
Cevap: B — Gelir düzeyi ve sağlık bilinci yüksek tüketici kitlesinin genişlemesi
Organik ürünlere talep, fiyatı yüksek olan bu ürünleri alabilecek gelir düzeyine ve sağlıklı beslenme bilincine sahip tüketici kitlesinin büyüklüğüne bağlıdır. Diğer seçenekler talebi artıran değil, daraltan ya da üretim sürecine ilişkin koşullardır.
4. soruKolay
I. Birim alandan alınan verimin yüksek olması
II. İşletme büyüklüklerinin oldukça geniş olması
III. Sulama, gübreleme ve modern tarım tekniklerinin yoğun şekilde kullanılması
Yukarıdakilerden hangileri entansif (yoğun) tarımın özellikleri arasında yer alır?
Cevabı göster
Cevap: A — I ve III
Kısaca — Modern girdilerin yoğun kullanılması ve birim alandan yüksek verim elde edilmesi entansif tarımın temel göstergeleridir (I ve III).
Gelişmiş ülkelerde uygulanan entansif (yoğun/modern) tarım yönteminde sulama, kaliteli tohum, gübreleme ve ilaçlama gibi zirai teknikler en üst düzeyde kullanılarak doğal koşullara bağımlılık en aza indirilir. Bu sayede arazinin büyüklüğünden bağımsız olarak birim alandan (hektardan) alınan verim maksimuma çıkar. Çok geniş ve makineli kaba tarım alanları ise genellikle ekstansif (kuru/geleneksel) tarım sisteminin bir özelliği olduğundan II. öncül entansif tarımın zorunlu nitelikleri arasında sayılmaz.
5. soruKolay
Organik tarımda doğal döngüler temel alınarak üretim yapılır; üretim süreci denetim altında yürütülür ve ürünler sertifikalandırılır.
Aşağıdakilerden hangisi organik tarım uygulamalarıyla doğrudan ilişkilendirilemez?
Cevabı göster
Cevap: D — Suni gübre ve kimyasal ilaç kullanımının yaygınlaştırılması
Kısaca — Organik tarımda ekosistemi ve insan sağlığını tehdit eden suni gübre ve kimyasal ilaçlar kesinlikle kullanılmaz.
Organik tarımın temel felsefesi sentetik kimyasal girdileri reddedip doğanın kendi döngüsünden yararlanmaktır. Bu nedenle suni gübre ve kimyasal ilaç kullanımının yaygınlaştırılması bu anlayışla tamamen zıttır. Burada zararlılarla biyolojik ve kültürel yöntemlerle mücadele edilmesi seni yanıltmasın; organik tarımda zararlılara karşı faydalı böcekler ve nöbetleşe ekim gibi çevreye dost yöntemler kullanılır. Denetim, sertifikasyon ve toprak verimliliğini koruyan doğal uygulamalar ise organik tarımın vazgeçilmez basamaklarıdır.
6. soruKolay
Ticari tarımda üretim, iç ve dış pazar talebine göre planlanır; makineleşme, girdi kullanımı ve verimlilik ön plandadır. Geçimlik tarımda ise işletme ölçeği küçük, teknoloji kullanımı ise sınırlıdır.
Aşağıdakilerden hangisi ticari tarımın ayırt edici özelliklerinden biri olarak gösterilemez?
Cevabı göster
Cevap: D — Çıktının öncelikle aile içi tüketime ayrılması
Kısaca — Üretilen ürünlerin öncelikle aile içi tüketime ayrılması ticari değil, geçimlik tarımın temel özelliğidir.
Unutma ki ticari tarımda temel amaç, iç ve dış pazarlar için yüksek miktarda ve kâr odaklı üretim yapmaktır. Bu doğrultuda sermaye, modern makineler ve ileri tarım teknikleri yoğun biçimde kullanılarak yüksek verim hedeflenir. Çıktının öncelikle aile içi tüketime ayrılması ise pazar kaygısı gütmeyen geleneksel geçimlik tarıma aittir. Pazar talebine göre üretim yapılması ve satışa sunulan ürün miktarının yüksekliği ise ticari tarımın en belirgin yönleridir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.