Türkiye'de Tarım ve Hayvancılık — AYT Coğrafya-1 ve Coğrafya-2 örnek sorular ve çözümleri
çıkmış 9 sınavda 5 soru
Uygulamada bu konudan 26 soru var
Ücretsiz
Bu konu AYT sınavında iki kitapçıkta da sorulur: Coğrafya-1 (Sosyal Bilimler-1) ve Coğrafya-2 (Sosyal Bilimler-2). Bu sayfada iki kitapçığın örnek soruları bir arada.
Çay tarımının Doğu Karadeniz kıyılarında toplanması, bitkinin her mevsim yağış, nemli hava ve asitli toprak istemesiyle açıklanır; yazları kurak geçen bir bölgede bu koşullar bir arada sağlanamaz.
Türkiye'de Tarım ve Hayvancılık konusu tarım ürünlerinin ve hayvan türlerinin dağılışını belirleyen iklim, yer şekli, toprak ve pazar koşullarını, ayrıca üretimi etkileyen sulama ve makineleşme gibi beşerî etkenleri kapsar. Zeytinin Ege ve Akdeniz kıyılarında, ayçiçeğinin Trakya'da yoğunlaşması da bu ilişkinin örnekleridir.
AYT'de sorular bir ürünün dağılışını doğru açıklayan öncülleri seçmeyi ya da bir tarım yöntemine uymayan uygulamayı bulmayı ister.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir tarım ürününün Türkiye’de belirli bölgelerde yoğunlaşması, o ürünün iklim ve yer şekli istekleriyle ilgilidir.
I. Turunçgillerin Akdeniz kıyılarında toplanması II. Buğdayın İç Anadolu’da geniş alan kaplaması III. Çeltik üretiminin bol su isteyen taban arazilerde yapılması
Yukarıdakilerden hangileri bu açıklamaya örnek gösterilebilir?
Cevabı göster
Cevap: E — I, II ve III
Kısaca — Verilen üç öncül de tarım ürünlerinin dağılışında iklim özellikleri ve yer şekillerinin belirleyici etkisine doğrudan örnektir (I, II ve III doğrudur).
Turunçgiller don olayına duyarlı olduğundan kışları ılık Akdeniz kıyılarında; buğday ilkbahar yağışı ve yaz kuraklığı istediğinden İç Anadolu’da toplanır. Çeltik ise sürekli su altında kalması gereken taban arazileri ve akarsu vadilerini seçerek hem su ihtiyacı hem de yer şekli bağımlılığını kanıtlar.
2. soruKolay
Türkiye’de tarımsal üretimde sulamanın yetersiz olduğu alanlarda kuru tarım yöntemleri öne çıkar.
Aşağıdakilerden hangisi kuru tarımın yaygın olduğu bölgelerde gözlenen uygulamalardan biri değildir?
Cevabı göster
Cevap: E — Yılın büyük bölümünde serada sebze yetiştirilmesi
Kısaca — Yılın büyük bölümünde serada sebze yetiştirilmesi düzenli sulama gerektirdiği için kuru tarıma özgü bir uygulama değildir. Kuru tarımda yağışla gelen sınırlı sudan yararlanılır; nadas, yağışa dayalı hububat ekimi, toprak nemini koruyan işleme yöntemleri ve kuraklığa dayanıklı çeşitlerin seçilmesi bu amaca hizmet eder.
3. soruKolay
Türkiye’de hayvancılık faaliyetlerinin dağılışında doğal koşullar, yem temini ve pazara yakınlık etkilidir.
I. Mera hayvancılığı, otlak alanlarının geniş olduğu yerlerde daha yaygındır.
II. Ahır hayvancılığı, yem temininin kolay olduğu ve pazarın yakın olduğu alanlarda gelişir.
III. Keçi yetiştiriciliği, engebeli ve çalılık alanlardan yararlanmaya elverişlidir.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: E — I, II ve III
Kısaca — Mera hayvancılığı otlaklara, ahır hayvancılığı pazar ve yeme bağlıyken küçükbaş hayvanlar engebeli dağlık arazilere büyükbaş hayvanlardan çok daha iyi uyum sağlar (I, II ve III doğrudur).
Büyükbaş hayvanlar ağır gövdeleri nedeniyle düz ve gür otlaklı meralara ihtiyaç duyarken özellikle kıl keçisi gibi küçükbaş hayvanlar sarp ve kayalık yamaçlarda rahatça tırmanıp çalılarla beslenebilir. Ahır hayvancılığı ise tüketici nüfusa yakınlık ve yem sanayisinin varlığıyla geliştiğinden verilen ifadelerin tümü doğrudur.
4. soruKolay
Doğu Anadolu’daki bazı yörelerde hayvan sürüleri ilkbahar sonunda yüksek platolara çıkarılır, sonbaharda yeniden köylere indirilir. Yüksek kesimler kışın karla kaplanır.
Bu mevsimlik hareketin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: E — Yükseltiye bağlı olarak yazın gelişen meralardan yararlanmak
Kısaca — Sürüler, yükseltiye bağlı olarak yazın gelişen yüksek plato meralarından yararlanmak için yukarı çıkarılır.
Yüksek kesimlerde karların erimesi ve havanın ısınmasıyla otlar gelişir, hayvanlar için doğal yem sağlanır. Sonbaharda sıcaklıklar düşünce otlatma koşulları elverişsizleşir ve sürüler köylere indirilir. Hareketin temel nedeni pazar veya ahır olanakları değil, meralardan mevsimine göre yararlanmaktır.
5. soruKolay
Çilek üretim merkezi K ile 600 km uzaktaki tüketim merkezi L arasında ürünlerin bozulmadan ulaştırılması amaçlanmaktadır.
Ürünlerin bozulmasını azaltmak için en uygun hasat sonrası uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — K’de ön soğutma, soğutmalı taşıma ve L’de soğuk depolama
Kısaca — Çileğin bozulmasını azaltmak için hasat sonrasında soğuk zincir korunmalıdır. K’de ön soğutma ürünün sıcaklığını düşürür; soğutmalı taşıma ve L’de soğuk depolama bu koşulların devamını sağlar. Bu nedenle doğru cevap D’dir. Soğutmasız taşıma veya varışta açıkta bekletme soğuk zinciri kesintiye uğratır. Sonradan soğutma, daha önce oluşan bozulmayı gidermez; sınıflandırma da soğutmanın yerini tutmaz.
6. soruKolay
Türkiye’de büyükbaş hayvancılık yağışın yeterli olduğu, gür çayır ve mera alanlarının bulunduğu yörelerde yaygınken küçükbaş hayvancılık kurak ve yarı kurak iklim koşullarının görüldüğü step alanlarında daha ön plandadır.
Buna göre aşağıdaki illerden hangisinde küçükbaş hayvancılığın büyükbaş hayvancılığa göre daha baskın olması beklenir?
Cevabı göster
Cevap: B — Konya
Konya, İç Anadolu’da yer alan yarı kurak iklim koşullarına ve step bitki örtüsüne sahip bir ildir; bu koşullar küçükbaş hayvancılığı ön plana çıkarır. Diğer iller nemli iklime ve gür bitki örtüsüne sahip olduğundan büyükbaş hayvancılık daha baskındır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.