Şehirlerin Küresel Etki Alanları (Küresel Şehirler) — AYT Coğrafya-1 ve Coğrafya-2 örnek sorular ve çözümleri
çıkmış 9 sınavda 4 soru
Uygulamada bu konudan 12 soru var
Ücretsiz
Bu konu AYT sınavında iki kitapçıkta da sorulur: Coğrafya-1 (Sosyal Bilimler-1) ve Coğrafya-2 (Sosyal Bilimler-2). Bu sayfada iki kitapçığın örnek soruları bir arada.
Londra ve New York dünya finans piyasalarının yönünü belirlerken Vatikan etkisini dinî, Brüksel ise siyasi karar süreçleri üzerinden gösterir; küresel etki tek bir türde değildir.
Şehirlerin Küresel Etki Alanları (Küresel Şehirler) konusu bir şehrin sınırlarını aşan gücünü ekonomi, siyaset, kültür ve din gibi alanlara göre sınıflandırır. Burada ölçüt nüfus büyüklüğü değil, şehrin uluslararası ağlardaki ağırlığıdır; çok kalabalık bir kent küresel ölçekte sınırlı etkiye sahip olabilir.
AYT soruları şehir ile etki alanı eşleştirmelerini, küresel şehir ölçütlerinden hangisinin yer almadığını ya da şehirler arasındaki kademelenmeye ilişkin çıkarımları sorar.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Küresel şehirlerin sınıflandırılmasında ekonomik güç, kültürel etki, siyasi karar alma süreçlerine katılım ve bilgi üretimi gibi ölçütler kullanılır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir şehrin küresel etki alanını belirleyen temel unsurlardan biri değildir?
Cevabı göster
Cevap: B — Tarımsal üretimde ülke genelinde lider konumda olması
Tarımsal üretimde öncü olmak, bir şehrin küresel etkisini belirleyen ölçütler arasında yer almaz. Küresel şehirler finans, teknoloji, kültür ve siyasi karar alma süreçlerindeki rolleriyle öne çıkar.
2. soruKolay
Küresel şehirler, etki alanlarına göre farklı kategorilerde değerlendirilir. Finans ve ticaret merkezi şehirler, siyasi karar alma merkezi şehirler, kültür ve sanat merkezi şehirler ile dinî özellikleriyle öne çıkan şehirler bu kategorilere örnek verilebilir.
Aşağıdaki şehir – etki alanı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: D — Kahire – Küresel finans merkezi
Kahire küresel bir finans merkezi değildir; küresel finans merkezleri denildiğinde Londra, New York, Tokyo gibi şehirler öne çıkar. Diğer eşleştirmeler doğrudur.
3. soruKolay
Küresel şehirler hiyerarşisinde Alpha düzeyindeki şehirler, dünya ekonomisinde doğrudan belirleyici rol oynar. Bu şehirler uluslararası finans, ticaret ve bilgi akışının düğüm noktalarıdır. Beta ve Gamma düzeyindeki şehirler ise daha çok bölgesel ölçekte benzer işlevleri üstlenir.
Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: D — Bölgesel ticaret merkezi olan her şehir Alpha düzeyinde küresel şehir kabul edilir.
Bölgesel ticaret merkezi olmak bir şehri doğrudan Alpha düzeyinde küresel şehir yapmaz. Alpha şehirler dünya ekonomisini doğrudan yönlendiren Londra, New York, Tokyo gibi merkezlerdir; bölgesel ticaret merkezleri genellikle Beta veya Gamma düzeyinde sınıflandırılır.
4. soruKolay
Mekke ve Medine, nüfusları ve ekonomik büyüklükleri bakımından dünyanın en büyük şehirleri arasında yer almamasına rağmen dünya genelinde geniş bir etki alanına sahiptir.
Bu şehirlerin geniş etki alanına sahip olmasında aşağıdakilerden hangisi temel rol oynamıştır?
Cevabı göster
Cevap: C — Dünya çapında inananları olan bir dinin kutsal merkezleri olmaları
Kısaca — Mekke ve Medine’nin nüfus veya ekonomi bakımından dev metropoller arasında yer almamasına rağmen küresel ölçekte geniş bir etki alanına sahip olmaları, dünya çapında milyarlarca mensubu bulunan İslam dininin en kutsal merkezleri olmalarından kaynaklanır.
Bir şehrin küresel etki alanı kazanması her zaman uluslararası borsalara, dev limanlara veya ileri teknoloji sanayilerine sahip olmasıyla gerçekleşmez. Şehirlerin üstlendiği dini fonksiyonlar da onlara dünya genelinde güçlü bir manevi çekim ve küresel etki gücü kazandırır.
5. soruKolay
Küresel şehirlerde bankacılık, sigortacılık, borsa, ileri eğitim, bilim-teknoloji ve kültür-sanat faaliyetleri yoğunlaşmıştır. Bu fonksiyon çeşitliliği, şehirlerin dünya genelinde etkili olmasını sağlar.
Buna göre aşağıdaki özelliklerden hangisi bir şehrin küresel etki alanına sahip olmasına doğrudan katkı sağlayan bir unsur olarak gösterilemez?
Cevabı göster
Cevap: D — Zengin maden yatakları üzerinde kurulmuş olması
Küresel şehirleri öne çıkaran finans, eğitim, bilim ve kültür gibi hizmet fonksiyonlarıdır; maden yatağı üzerinde kurulmak yeraltı zenginliğine dayalı bir özellik olup küresel etki alanının doğrudan belirleyicisi değildir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.