Cepte soru çözAYTCoğrafya-1Ülkeler Arası Etkileşim ve Küreselleşen Dünya
Coğrafya-1
Bu konu AYT sınavında iki kitapçıkta da sorulur: Coğrafya-1 (Sosyal Bilimler-1) ve Coğrafya-2 (Sosyal Bilimler-2). Bu sayfada iki kitapçığın örnek soruları bir arada.
Bir akıllı telefonun tasarımı bir ülkede, işlemcisi başka bir ülkede, montajı ise yine farklı bir ülkede yapılabilir; üretimin sınırlar arasında bölünmesi küreselleşmenin en somut görünümlerinden biridir.
Ülkeler Arası Etkileşim ve Küreselleşen Dünya konusu ticaret, göç, turizm, ulaşım ve iletişim yoluyla ülkelerin birbirine nasıl bağlandığını ve bu bağın ekonomik, kültürel ve çevresel sonuçlarını inceler. Küreselleşmenin etkileri tek yönlü değildir: yeni pazarlar ve istihdam yaratırken yerel kültürleri zayıflatabilir ya da bir ülkedeki ekonomik krizi hızla başka ülkelere taşıyabilir.
AYT soruları genellikle bir etkileşim türünün sonuçlarını sıralar ve hangisinin söylenemeyeceğini ya da hangi çıkarımın doğru olduğunu sorar.
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Uluslararası turizm faaliyetleri; turist çeken ülkelerde döviz girdisi sağlamakta, farklı kültürlerin tanınmasına katkıda bulunmakta ve istihdam olanaklarını artırmaktadır.
Buna göre uluslararası turizmin etkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Cevap: D — Çevre sorunlarına yol açması
Paragrafta turizmin döviz girdisi (ekonomik katkı), kültürel tanınma ve istihdam artışından söz edilmiş; çevre sorunlarına değinilmemiştir.
2. soruKolay
İletişim ve ulaşım teknolojilerindeki gelişmeler, ülkeler arasındaki mesafe algısını değiştirmiş ve etkileşimi hızlandırmıştır. İnternet, uydu sistemleri ve hızlı ulaşım araçları bu sürecin temel araçları olmuştur.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi, teknolojinin ülkeler arası etkileşimdeki rolünü doğru şekilde açıklamaktadır?
Cevap: B — Teknoloji, ülkeler arasındaki bilgi ve mal akışını kolaylaştırmıştır.
İletişim ve ulaşım teknolojileri, ülkeler arasındaki bilgi ve mal akışını kolaylaştırarak etkileşimi artırmıştır. Diğer seçenekler ‘yalnızca’, ‘tamamen’ gibi aşırı genellemeler veya gerçeğe aykırı çıkarımlar içermektedir.
3. soruKolay
Küreselleşme süreciyle birlikte farklı ülkelerin yeme-içme alışkanlıkları, giyim tarzları ve müzik türleri dünya genelinde yaygınlaşmıştır. Ancak bu durum bazı toplumların yerel kültürel değerlerinin zayıflamasına neden olabilmektedir. Bu bilgilerden küreselleşmenin kültürel etkileriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Cevap: E — Küreselleşme kültürel çeşitliliği tehdit edebilmektedir.
Yerel kültürel değerlerin zayıflaması, toplumları birbirinden ayıran kültürel özelliklerin azalmasına yol açabilir. Bu nedenle küreselleşmenin kültürel çeşitliliği tehdit edebileceği sonucuna ulaşılır. Diğer seçeneklerdeki ekonomik gelişmişlik, ülkelerin kültürel etkisi ve benimseme hızı karşılaştırmaları için metinde bilgi yoktur; yerel geleneklere bağlılığın güçlendiği yargısı da verilen zayıflama bilgisiyle desteklenmez.
4. soruKolay
Uluslararası turizm, kaynak ve varış ülkeleri arasında ekonomik ve toplumsal etkileşim yaratır; varış ülkesinde ekonomik kazanımların yanında mekânsal ve kültürel sorunlar da belirebilir.
Aşağıdakilerden hangisi bu etkileşimin varış ülkesi açısından olumsuz bir sonucu olarak değerlendirilir?
Cevap: D — Kıyı ve tarihi alanlarda plansız yapılaşmanın artması
Turizm talebi plansız yapılaşmayı teşvik ederek kıyı ve tarihi alanlarda mekânsal baskı ve tahribat oluşturabilir. Diğer seçenekler döviz, istihdam, tanıtım ve yerel ekonomi açısından olumlu sonuçlardır.
5. soruKolay
Gelişmekte olan bir ülke, yabancı sermaye yatırımlarını artırmak ve küresel pazarlara daha sıkı entegre olmak amacıyla politikaları yeniden düzenlemektedir. Amaç, yerli üretimin uluslararası pazarlara erişimini ve rekabet gücünü artırmaktır.
Aşağıdakilerden hangisi bu amaca uygun bir adım olarak değerlendirilemez?
Cevap: A — Gümrük duvarlarının yükseltilmesi ve ithalatın katı biçimde kısıtlanması
Yabancı sermaye ve küresel pazara entegrasyon serbest ticaret, altyapı, nitelikli iş gücü ve standart uyumu ister. Gümrük duvarlarını yükseltmek ithalatı kısıtlayarak dışa açıklığı zayıflatır; bu nedenle amaca uygun değildir.
Her soru o anki seviyene göre seçilir, yanlışların öğrenene kadar tekrar karşına çıkar; hepsi çevrimdışı çalışır.
Uygulamada Ülkeler Arası Etkileşim ve Küreselleşen Dünya konusundan 8 soru çöz
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.