Türevi verilen bir fonksiyonu geri bulmak, yani ters türev almak, İntegral konusunun çekirdeğidir.
Belirsiz integralde sonuca keyfî bir sabit eklenir, çünkü türevi aynı olan sonsuz sayıda fonksiyon vardır; x kare artı beş ile x kare eksi üç aynı türevi verir. AYT sorularında bu konu çoğunlukla bir integral eşitliğinden bilinmeyen bir parametreyi bulma, değişken değiştirme ile sonuca ulaşma ve sürekli bir fonksiyon hakkında verilen integral bilgilerini birleştirerek yeni bir belirli integral hesaplama biçiminde sorulur.
Sınırları ters çevirmek belirli integralin işaretini değiştirir; aralığı bölmek ise toplamı korur. Seçenekler kimi zaman sayı, kimi zaman sabit içeren bir ifade olarak dizilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
a bir gerçel sayı olmak üzere,
∫02(3x2+a)dx=14
eşitliği veriliyor.
Buna göre, a kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: D — 3
Kısaca —a gerçel sayısının değeri 3’tür.
Belirli integrali hesaplamak için öncelikle integral içindeki ifadenin integralini terim terim alırız: ∫(3x2+a)dx=x3+ax. İntegral sınırlarını yerine yazdığımızda [x3+ax]02=(23+2a)−(03+0)=8+2a elde edilir. Bu sonucun 14’e eşit olduğu verildiğinden 8+2a=14⟹2a=6⟹a=3 bulunur. Sabit terim a’nın integralini alırken x çarpanını unutup 8+a=14 yazanlar işlem hatasıyla yanlış sonuca gidebilir.
2. soruKolay
∫(6x2−4x)dx
integralinin değeri aşağıdakilerden hangisine eşittir?
(c keyfî bir sabittir.)
Cevabı göster
Cevap: D — 2x3−2x2+c
Kısaca — İntegralin eşiti 2x3−2x2+c ifadesidir.
Polinom biçimindeki ifadelerin integralini alırken kuvveti 1 artırıp elde edilen yeni kuvvete bölme kuralını (∫xndx=n+1xn+1) terim terim uygularız. Buradan 6⋅3x3−4⋅2x2+c=2x3−2x2+c elde edilir. Katsayıları yeni kuvvete bölmeyi unutup doğrudan çarpan olarak bırakmak ya da katsayı bölme hatası yapmak seni çeldiricilere sürükleyebilir.
3. soruKolay
Gerçel sayılar kümesi üzerinde sürekli bir f fonksiyonu için
∫02f(x)dx=14
∫01f(1−x)dx=5
eşitlikleri sağlanıyor.
Buna göre ∫12f(x)dx integralinin değeri kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: D — 9
u=1−x dönüşümünde du=−dx olur ve sınırlar yer değiştirir; böylece ∫01f(1−x)dx=∫01f(u)du=5 bulunur. ∫02f(x)dx=∫01f(x)dx+∫12f(x)dx olduğundan aranan değer 14−5=9 olur.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.