Kök içindeki bir ifadeyi tam kare çarpanlarına ayırıp dışarı çıkarmak, Köklü Sayılar konusunun ilk becerisidir; örneğin on iki, dört ile üçün çarpımı olduğundan on ikinin karekökü iki çarpı üçün karekökü olarak yazılır.
Toplama ve çıkarma yalnızca kök içleri aynı olan terimler arasında yapılabilir, bu yüzden ikinin karekökü ile üçün karekökü toplanarak beşin karekökü elde edilmez. Paydadaki kökten kurtulmak için kesir eşleniğiyle genişletilir. Karekök içeren denklemlerde iki yanın karesi alınır; ancak bu işlem geçersiz kökler doğurabileceği için bulunan değer mutlaka denklemde denenmelidir.
AYT'de sadeleştirme, sıralama ve köklü denklem soruları görülür; seçenekler birbirine benzeyen köklü ifadelerden oluşur.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
x ve y pozitif gerçel sayılar olmak üzere
x+2=x+12
y+1=y+5
eşitlikleri veriliyor.
Buna göre x+y toplamı kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: E — 8
Kısaca — Verilen köklü denklemlerden x=4 ve y=4 bulunup bu iki değerin toplamı 8 olur.
İlk denklemde her iki tarafın parantez karesini aldığımızda (x+2)2=(x+12)2 ifadesi x+4x+4=x+12 olarak açılır; eşitliğin iki yanındaki x’ler birbirini götürdüğünde 4x=8 ve buradan x=2 yani x=4 elde edilir. İkinci denklemde de benzer şekilde kare alarak y+2y+1=y+5 eşitliğine ulaşırız; y’ler sadeleştiğinde 2y=4, yani y=2 ve y=4 bulunur. Değerleri topladığımızda x+y=4+4=8 sonucuna ulaşırız. Kare alırken tam kare açılımındaki çarpımların iki katı terimini unutmamaya özen göstermelisin.
2. soruKolay
x gerçek sayısı x+7−x−2=1 eşitliğini sağlıyor.
x kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: D — 18
Köklerden biri yalnız bırakılıp kare alındığında x−2=4 elde edilir. Buradan x=18 bulunur ve bu değer başlangıç eşitliğini sağlar.
3. soruKolay
9−45+9+45işleminin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — 25
9±45=(5±2)2 olduğundan kökler sırasıyla 5−2 ve 5+2 olur. Toplamları 25’tir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.