Bir sayının sayı doğrusunda sıfıra olan uzaklığı olarak tanımlanan mutlak değer, hiçbir zaman negatif olamaz.
Bu tanım, Mutlak Değer konusundaki pek çok soruyu geometrik olarak düşünmeyi sağlar: |x − a| ifadesi, x ile a arasındaki uzaklıktır. Denklem çözerken mutlak değerin içi pozitif ve negatif olmak üzere iki duruma ayrılır ve bulunan kökler ilk denklemde mutlaka denenir; çünkü eşitliğin diğer yanı negatif çıkarsa kök geçersiz olur.
Birden çok mutlak değerin toplamı biçimindeki fonksiyonlarda en küçük değer, içleri sıfır yapan kritik noktalarda aranır. AYT'de denklem, eşitsizlik ve en küçük değer soruları bir arada görülür; seçenekler genellikle tam sayılardır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
∣2x−5∣=x+1 denkleminin gerçek sayı köklerinin çarpımı kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: C — 8
Kısaca — Denklemin gerçek sayı köklerinin çarpımı 8’dir.
Mutlak değerli bir ifadenin sonucu negatif olamayacağından denklemin çözümünde öncelikle x+1≥0, yani x≥−1 şartı aranmalıdır. Mutlak değer tanımı gereği iki durum incelenir: 2x−5=x+1 eşitliğinden x=6 ve 2x−5=−(x+1) eşitliğinden 3x=4⟹x=34 bulunur. Bulunan her iki kök de x≥−1 şartını sağladığından geçerlidir. Bu köklerin çarpımı 6⋅34=8 olarak elde edilir.
2. soruOrta
F(x)=2∣x+3∣+∣x−1∣+∣x−5∣ fonksiyonunun en küçük değeri m, bu değerin alındığı en büyükx değeri a ile gösteriliyor.
Buna göre, m+a kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: B — 13
Kısaca — Fonksiyonun en küçük değeri ile bu değeri aldığı en büyük x değerinin toplamı 13’tür.
Fonksiyonun kritik noktaları −3, 1 ve 5’tir. Kritik noktaların ayırdığı aralıklar incelendiğinde; x<−3 için fonksiyon azalan, x>1 için ise artandır. −3≤x≤1 aralığında mutlak değerler açıldığında F(x)=2(x+3)−(x−1)−(x−5)=2x+6−x+1−x+5=12 bulunur; yani fonksiyon bu aralıkta sabit olup en küçük değerini (m=12) alır. Minimum değerin sağlandığı en büyük x değeri aralığın sağ ucu olan a=1’dir. Buradan m+a=12+1=13 elde edilir.
3. soruKolay
∣x+2∣−∣x−3∣<4
eşitsizliği veriliyor.
Buna göre, bu eşitsizliği sağlayan en büyük tam sayı kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: A — 2
Kısaca — Eşitsizliği sağlayan en büyük tam sayı 2’dir.
Kritik noktalar olan −2 ve 3 sayılarına göre ifadeyi incelemelisin: x≥3 olduğunda (x+2)−(x−3)=5<4 çelişkisi doğar ve bu bölgeden çözüm gelmez. −2≤x<3 aralığında ise (x+2)−(3−x)=2x−1<4 eşitsizliğinden x<25 elde edilir. x<−2 için ifade sabit −5<4 olup tümüyle sağlandığından eşitsizliğin tam çözüm aralığı x<25 olur; 2,5’ten küçük en büyük tam sayı da 2’dir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.