Bir fonksiyonun bir noktadaki limiti, x o noktaya yaklaşırken fonksiyon değerlerinin yaklaştığı sayıdır ve o noktadaki değerden farklı olabilir; Limit ve Süreklilik konusunun inceliği bu ayrımdadır.
Limitin var olması için sağdan ve soldan limitlerin eşit olması gerekir. Süreklilik ise daha güçlü bir koşuldur: limit var olmalı ve fonksiyonun o noktadaki değerine eşit olmalıdır. Parçalı fonksiyonlarda bu koşul, parçaların birleştiği noktadaki bilinmeyen katsayıları bulmaya yarar.
Sıfır bölü sıfır belirsizliğinde ifade çarpanlarına ayrılarak ya da eşlenikle genişletilerek sadeleştirilir. AYT'de limit hesaplama, süreklilikten parametre bulma ve polinomlarla birleşen sorular sık görülür.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
x→0limx1+x−1
limitinin değeri kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: B — 21
Kısaca — Eşlenikle genişletildiğinde belirsizlik kalkar ve limit 21 bulunur.
x=0 yazıldığında 01−1=00 belirsizliği oluşur. Pay ve paydayı payın eşleniği olan 1+x+1 ile çarparsak pay (1+x)2−12=x olur. Bu durumda ifade x(1+x+1)x=1+x+11 biçimine gelir. x→0 için payda 1+1=2 olduğundan limit 21 bulunur.
2. soruOrta
a ve b gerçek sayılar olmak üzere gerçek sayılarda tanımlı bir f fonksiyonu
x<2 için f(x)=ax+b
2≤x≤3 için f(x)=x2−1
x>3 için f(x)=2x+a
biçiminde tanımlanıyor.
f fonksiyonu süreklidir. g(x)=f(x−1)+f(x+1) olduğuna göre, g(1)+g(3) kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: D — 15
x=3 ve x=2 noktalarındaki süreklilikten sırasıyla a=2 ve b=−1 bulunur. Böylece g(1)=f(0)+f(2)=−1+3=2,g(3)=f(2)+f(4)=3+10=13 ve toplam 15 olur.
3. soruOrta
Baş katsayısı 1 olan üçüncü dereceden bir P(x) polinomu için
x→1limx−1P(x)=6
x→−2limx+2P(x)=3
olduğu biliniyor. Q(x)=P(x+1)−P(x) polinomu tanımlandığına göre, Q(2) kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: B — 28
Sonlu limitler 1 ve −2’nin kök olduğunu gösterir. P(x)=(x−1)(x+2)(x−r) yazılırsa ilk limitten r=−1 bulunur. P(3)=40 ve P(2)=12 olduğundan Q(2)=P(3)−P(2)=28’dir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.